Dagelijkse schrijftip tijdens de Week van het Nederlands

Tijdens de Week van het Nederlands geeft schrijfdokter Ariane D’Hondt wekelijks één schrijftip. Deel ‘m op facebook of twitter met de hashtag #weekvanhetnederlands en tag ons @creatiefschrijven op facebook en @CreatiefSchrijv op twitter.

 

Tip 1:

Oude woorden – onbekende woorden

Mag ik zo boud zijn u even te onderhouden over woorden?

Woordsterfte, het bestaat. Valt minder op dan de ravage die usuvu aanrichtte onder de merels. Maar toch. Ook woorden gaan schielijk ten onder. Ze sneven, oh ja. En nog roemloos ook. Zo gaat dat. We krijgen er tentsletten en frietchinezen voor in de plaats. Niks aan te doen, als intussen de poolkappen smelten, gaan we niet (te hard) zeuren over een woord. Wil je er toch eentje redden? Kies dan deze: de vijst. Voor de vijst hebben we geen enkel Nederlands vervangwoord. “Silent killer” hoor ik in mijn omgeving. De geluidloze maar absoluut onwelriekende scheet, jawel. Die hele omschrijving of de Engelse term vervang je probleemloos door: de vijst. “Ontsnapte jou net een vijst?” “Ja hoor, het spijt me, ik haal de luchtverfrisser.” Werkt perfect, toch?!

Voel je je geroepen om een woord te beschermen? Adopteer jouw favoriete woord bij het Gezelschap Geadopteerde Vergeetwoorden. Stuur een mail naar taalstaat@kro-ncrv.nl en vertel welk woord je wil redden. Je krijgt een adoptie-attest!

Foto door Floor Twelve

———————————————————————————————————————-

Tip 2:

Dunglish – Feel you you chickendelicious fromday?

“Now you sit with the baked potatoes hey friend!” Toegegeven, voor deze moet je ook nog Antwerps kennen. ’t Is eerder Antenglish. “Met de gebakken patatten zitten” betekent: dan zit je met de kwalijke gevolgen van je acties. De Antwerpse versie van “op de blaren zitten”. Engels, insanely popular. We hebben geen kinderen maar kids. Opgeschonken koffie is plots “slow coffee” en we leveren content in plaats van iets zinnigs te schrijven – of zoals vroeger een eind in ’t rond te lullen. Niet al die uitdrukkingen zijn ook bekend bij de gemiddelde Brit, de “native speaker”. Funshoppen, bijvoorbeeld. All craziness on a sticky, make it no too difficult. En not too stone coal English.

Snuffel op https://www.facebook.com/onnodigengelstaalgebruik/ of google “Dunglish”, shoot out your flip flops of laugh you cripple.

———————————————————————————————————————-

Tip 3:

Stopwoordjeshaat

Een zin eindigen. Het kan soms erg lastig zijn. Je begint eraan. Maar waar stopt zoiets? Hoe maak je in vredesnaam duidelijk dat het nu echt gedaan is?! Dat ’t klaar is! Over. Voorbij. Je kunt “gedaan!” kraaien. Of een buiginkje maken. Handiger is een stopwoord. Eigenlijk. In principe. Hé. Of zo. Zoiets. Een beetje. Ik zeg maar wat. Enneuh. Dus. Of het populaire: zeg maar. Wat kan het irritant zijn. Maar is het te vermijden? Blijkbaar niet. Stopwoorden gebruik je om jezelf even tijd te geven om na te denken. Hoe moet ik verder met deze zin? Da’s nogal lang. Dus zeg je “duuhuus…”. Of om je boodschap wat te verzachten. “Dat nieuwe kapsel van je vind ik niet zo heel mooi, zeg maar”. Werkt ‘t? Geen idee. Maar we doen het allemaal: stopwoorden gebruiken. Soms tot grote ergernis van ons publiek, zeg maar.

Kijk eens op You Tube naar De wereld draait door, Jan Mulders taalergernissen.

——————————————————————————————————————–

Tip 4:

Val met de deur in huis

Het is Week van het Nederlands. Eerste activiteit: het Onze Taal-congres op 7 oktober in Utrecht. Voilà. Zo weet je meteen waar je aan toe bent. Het is de derde editie. Het idee komt uit de koker van de Taalunie. Bedoeling? Aandacht vragen voor de meerwaarde van het Nederlands. Het Nederlands moet een levendige taal blijven. Zo eenvoudig kan het zijn.

Ik had natuurlijk ook dit kunnen schrijven. Op een mooie dag in het jaar 2015, besloot de Taalunie een nieuw initiatief te lanceren. De Taalunie is de beleidsorganisatie van Nederland, Vlaanderen en Suriname voor de Nederlandse taal. De Taalunie stimuleert mensen en maatschappelijke sectoren om het Nederlands optimaal te benutten, zodat het hun kansen vergroot. Het Nederlands wordt nog gesproken enzovoort enzoverder. [tien zinnen later] En dus lanceerde de Taalunie de Week van het Nederlands! Dit jaar start de Week op 7 oktober, met het Congres van Onze Taal. Hoezee hoezee, na een halve bladzijde weet je eindelijk wat ik wil vertellen.

Val gewoon binnen. Met deur en al. Behalve als je echt heel zeker bent dat jouw lezer slaapproblemen heeft.

————————————————————————————————————————–

Tip 5:

Wiskundige termen brengen ons geduld tot onder het nulpunt

Ze had haar jubileum gevierd
Vijftien jaar bissectrice
En ’s avonds op de puntsymmetrie gepierd

 

Haar modus was meestal wel positief
Maar soms overviel de eenzaamheid
Een discriminant  bleek van heur hart de dief

 

Nu naderde het einde van haar halveringstijd
De zwaartelijn van haar leven vroeg om een nieuwe graaf
De combinatie in de verbindingstabel bracht geen spijt

 

De bissectrice en haar exponent
Bedrijven nu de evenwichtsstand