Schrijftips

CS_bierviltjes

Tips voor het perfecte personage

 

1. Zwart-wit

Vraag je af wat je zo aantrekt in je beste vriend of vriendin. Probeer dat in één of twee woorden te vatten wat haar/zijn meest fantastische eigenschap is.

Doe hetzelfde met iemand die je echt niet graag mag. Vat in één of twee woorden diens meest ergerlijke eigenschap.

2. Jouw ideale BFF

Als je uit alle mensen die je kent een BFF mocht samenstellen, wat zou dan de top drie van geweldige eigenschappen zijn van die persoon? En wat zou de negatieve lijst zijn? Zet de eigenschappen samen in een kolom, ingedeeld volgens ‘+’ en ‘-‘.

Deze ideale BFF zou een bijzonder slechte hoofdpersoon voor je verhaal zijn.

Een boeiend personage is immers nooit zwart-wit. Het heeft aantrekkelijke kantjes, anders zou je je er als lezer niet mee kunnen identificeren. Maar het heeft ook minder aangename eigenschappen. We willen immers als lezer ook dat het feilbaar is, zoals wij allemaal. Dat maakt het nog makkelijker om je in te leven. Je gaat m.a.w. voor je personage toch oogsten uit elke kolom; zowel de + als de -, met uiteraard meer positieve dan negatieve eigenschappen, want niet alleen je lezer moet willen weten hoe het hem/haar vergaat tijdens het verhaal, ook jij moet er van houden.

3. Speeddaten voor schrijvers

Om te weten of je personage boeiend is, ga je hem/haar aan een speeddate-à-la-schrijver onderwerpen. Schrijf onvermoeid gedurende 5 à 10 minuten door met de stem van je personage. Geef haar/hem de kans om zich open en bloot voor te stellen, dus zonder zelfcensuur. Gebruik zeker de ik-stem.

Uiteraard wordt dit niet je eerste hoofdstuk. We leren als lezer graag een personage beetje bij beetje kennen, maar het is bijzonder handig als jij als schrijver wél het hele verhaal kent.

 

5 tips voor de reizende schrijver

WP_20160830_009 (2)

1. Wees voorbereid

Lees veel reisliteratuur. Goede literatuur lezen maakt van jou een betere schrijver. Neem er boeken met instructies voor het schrijven van reisverhalen bij, zoals Reisverhalen schrijven van Jan Donkers en Lonely Planet’s Guide to Travel Writing van Don George of surf eens naar The Travel Writing Portal.

2. Maak het persoonlijk

Wanneer je reisverhalen schrijft, ben je meestal je eigen verhalen aan het schrijven, jouw ervaringen en avonturen in een vreemd land. Het is een getuigenis in de eerste persoon, dus is het nutteloos om in de tweede of derde persoon te schrijven. Natuurlijk wil je feiten en beschrijvingen doorheen je verhaal weven om noodzakelijke informatie in te vullen, maar het hart van het verhaal zijn altijd je persoonlijke ervaringen, gevoelens en observaties. Zoek uit wat jou precies prikkelde of inspireerde en breng dat vervolgens over op je lezers. Houd bovendien in gedachten dat over de meeste plaatsen die je beschrijft al eerder geschreven is. De uitdaging voor jou bestaat erin om toch iets nieuws en origineels te vertellen.

3. Integreer humor

Reisverhalen dienen over het algemeen een lichte, levendige toon aan te houden. Reizen, het proces waarbij je het vertrouwde verlaat en het vreemde en onvertrouwde binnenstapt, is vaak rijk aan grappige gebeurtenissen. Verwerk die komische kant in je schrijfwerk en wees niet bang om je lezers te laten lachen. Ook vergissingen en ongelukken die je hebt begaan, zijn vaak waardevol om over te lezen, vooral als ze een komisch element bevatten.

4. Geef de lokale bevolking een stem

Net zoals nieuwsberichten vaak kleurrijke en memorabele citaten gebruiken, is het een goed idee om in jouw reisverhaal hetzelfde te doen met citaten van de lokale bevolking. Zo geef je je lezers een idee van de mensen die ze ter plaatse tegen het lijf zullen lopen. Als je de geciteerde personen bovendien als volwaardige persoonlijkheden kunt schetsen, zal dat de boodschap alleen maar geloofwaardiger en herkenbaarder maken. Let er wel op dat je citaten een hoger doel dienen, bij voorkeur om onuitgesproken vragen in het hoofd van de lezer te beantwoorden. Citaten bevorderen niet alleen de leesbaarheid van je verhaal, ze geven je ook de kans om een momentopname van het volk en de cultuur te maken.

5. Schrijf in je eigen taal

Vermijd slang van het vreemde land in je eigen zinnen. Bekijk het als jargon: je komt misschien wel gecultiveerd over, maar het enige wat je bereikt is dat je de lezer vervreemdt. Als je kleurrijk lokaal dialect wilt gebruiken, verwerk het dan in een citaat. De enkele keren dat slang essentieel is voor de sfeer van het verhaal, mag je het gebruiken, zolang je er maar op let om het degelijk te introduceren, zodat de lezers het belang ervan begrijpen.

Tips voor tijdreizigers

Nog meer tips vind je ons laatste nummer van VERZIN: daar wijden we een volledig dossier aan historische fictie. Greet Bauweleers, schrijfster van In Vlaamse Velden, geeft tips aan tijdreizigers, het Geheugen Collectief neemt je mee in hun archief en auteur Jan Van Tienen vertelt over zijn eigen zoektocht in zijn familiegeschiedenis voor zijn werk Er is niets wat hier nog blijft.

5 tips voor het schrijven van historische fictie 

Op de Schrijfdag in het Felix Pakhuis in Antwerpen sprokkelden we tips bij drie auteurs/docenten over het schrijven van gefantaseerde verhalen die zich in het verleden afspelen. We zetten er alvast 5 op een rij:

1. Research is de sleutel tot succes: verdiep je in elk detail.

2. Zoek een thema dat anno 2017 ook nog actueel en relevant is.

3. Kruip in de huid van het personage toen, in een tijd dat er nog geen internet bestond. Wat was zijn/haar wereldbeeld? Wat wist en kende hij/zij?

4. Geschiedenis wordt geschreven door overwinnaars: belicht eens een andere kant dan die van de winnaar.

5. Denk goed na over de structuur van je verhaal: laat het geen saai feitenrelaas zijn.

 

5 tips voor betere blogposts 

Bloggen is een eenvoudige en fijne manier om je teksten online te delen met een publiek. Maar hoe begin je eraan? Wij klopten aan bij twee blogexperts, Judith Anaf en Inne De Pooter, en kregen vijf tips. Als jij na deze tips sprankelt van het enthousiasme om zelf een blog te beginnen, schrijf je dan in voor onze nieuwe blogcursus!

1. Je blog staat of valt met een sprankelende titel. Gebruik daarom adjectieven en begin je titel steeds met één van de vraagwoorden ‘waarom’, ‘wat’, ‘wie’ of ‘hoe’. Zo maak je de lezer nieuwsgierig.

2. Schrap ‘worden’ uit je woordenschat. Zoals in elke tekst zijn passiefconstructies uit den boze. Schrijf steeds actief.

3. Spreek je lezer aan in je tekst. Hoe meer hij zich betrokken voelt, hoe beter.

4. Slechts weinig mensen lezen lange teksten online. Help je lezer op weg door middel van ankerpunten: zet een paar woorden in het vet.

5. Probeer eens iets anders dan het typische blogbericht. Beschrijf je dag als een filmscène of als een dagboekverslag. Variatie houdt je blog levendig zodat de lezer zich nooit verveelt.

 

Hoe schrijf je microfictie? 

Een wist-je-datje: het ZKV of ‘zeer kort verhaal’ is uitgevonden door taalgenoot A.L. Snijders. Zijn wekelijkse kortverhalen in De Standaard zijn een succes. Volgens hem is er niets makkelijkers dan een kort verhaal schrijven: ‘Doe het een uurtje per dag en dertig jaar later heb je een oeuvre’. Begin vandaag nog met deze vijf tips van Rubén Abella:

1. Schrap alle overbodige woorden. Microfictie is elliptisch.

2. Hou het simpel. Focus op één of twee personages en één thema.

3. Toon het conflict; vertel het niet.

4. Start in het midden van het verhaal, aan het begin van het conflict.

5. Kies de juiste titel.

 

Drie tips om je stem tot leven te brengen

Woordkunstenares Maja Jantar geeft drie tips zodat je jouw tekst nog beter voor een publiek kunt brengen. Heb je al schrijfervaring en wil jij na deze tips je teksten tot leven laten komen? Kom dan naar onze masterclass voor gevorderden met Maja zaterdag 18 en zondag 19 februari in Het Roze Huis in Antwerpen.

1. WARM OP Tijdens een voordracht kan het zijn dat je door de stress je stem forceert, een goede opwarming warmt de stembanden op. Geen gênante overslaande stem meer.

2. LUISTER Luister naar de zaal en naar jezelf tijdens de performance, vertrouw op je intuïtie, durf af te wijken van het plan, durf te springen in het moment.

3. WEES VOORBEREID Ken je materiaal, ken het zo goed je kan, hoe beter je hem kent, hoe beter de interactie tussen jou en jouw publiek.

 

5 tips voor een geslaagd gedicht

1. Wees niet te streng: het komt erop aan dat je iets op papier krijgt. Noteer je indrukken, desnoods kriskras door elkaar. Later heb je nog alle tijd om te ordenen, te schaven en te schrappen.

2. Inspiratie ligt voor het grijpen: wacht niet tot de inspiratie uit de hemel neerdaalt. Doet ze zelden.

3. Lees gedichten van grote dichters: Leonard Nolens, Leonard Cohen,… : zij zorgen ervoor dat je de lat hoog genoeg legt en geven je inspiratie.

4. Ga een eind lopen: neem je mobieltje mee. Dicteer je gedachten in je voice recorder of bel jezelf op en spreek ze in als voicemail.

5. Wees niet te snel tevreden: neen, tip 5 spreekt tip 4 niet tegen. Sleutel aan je gedicht, leg het dan weg. Een paar maanden later bekijk je het als een gedicht van iemand anders.

 

Hoe bereid je je voor op een podium? 

Je tekst op papier zetten is een kunst. Die tekst vervolgens ook op een podium brengen, dat is weer een nieuwe stap waar je andere vaardigheden voor nodig hebt. Ervaren podiumbeesten Stijn Vranken en dichter Xavier Roelens geven 5 tips:

1. Spreek eens iemand aan. Stel eens een vraag. Die donkere schimmen in de zaal zijn echte mensen. Zij weten dat jij weet dat ze er zijn.

2. Ratel je tekst af en probeer hem verstaanbaar te houden. Je traint er je tongspieren mee.

3. Oefen voor de spiegel of neem je voordracht op en luister/kijk naar jezelf. Dit beeld en dit geluid is wat je publiek ook voorgeschoteld krijgt.

4. Ken minstens een week voor het optreden je tekst uit het hoofd. Dan hoef je daar die laatste uren niet meer op te stressen.

5. Wees jezelf. Ben je niet de grappigste nonkel van de familie, probeer dat dan vooral niet op het podium plots wel te zijn.

 

Schrijftip: durf spelen 

“Ik zeg een zin en verzin onmiddellijk een woord dat er op rijmt. Naar ’t schijnt is dit de basis van een hiphop freestyle. Tiptop als ik mijzelf in woord laat opgaan. In vier maal vier op een beat of gewoon in het niets, verzin ik dit hier op papier zonder te denken.

Seckou Ouologuem: ‘Als je niet weet wat te doen, leg je dan regels en/of vormen op. Creativiteit is durven en proberen. En, relax. Wat de buitenwereld van jouw tekst zal vinden doet er helemaal niet toe. Durf spelen!’ is de tip van Seckou Ouologuem, performer en docent.

 

5 schrijftips: hoe bouw je een personage op?

1. Vang je personage in je net
2. Kies een moment in het leven van je personage
3. Zoek een doel, zet hem/haar op weg
4. Laat je personage vallen
5. Breng je personage naar een emotionele climax

De lessen van Nicole Persy zijn speelse en krachtige zoektochten naar personages en de verhalen die ze vertellen. In VERZIN pende ze haar kennis neer in 5 concrete schrijftips. Lees hier het artikel op p 22-23.

 

Tips voor speechschrijvers

Wil je zelf een publiek toespreken of in opdracht een speech schrijven? Dan moet je de juiste insteek of kapstok vinden zodat je de toehoorders vanaf het eerste moment mee hebt.

Guy Janssens, journalist en Edith Vervliet, bedrijfsadviseur en redacteur, geven je alvast enkele tips mee.

 

Schrijftips voor autobiografisch schrijven

Ontdek de 3 tips van Rianne Acda, docente autobio bij Creatief Schrijven vzw. Ze is ook lid van het schrijfdocentencollectief Schrijven en Schrappen.

 

Onlineworkshop kinder- en jeugdliteratuur

Hoe schrijf je een verhaal voor kinderen of jongeren? Waar worden je ideeën geboren? En hoe kan je ervoor zorgen dat je verhaal een kloppend hart krijgt? Hoe schep je iets nieuws, iets ontroerends, echts en levends?

Kinderboekenschrijfster Begga Dom leert je in zeven stappen een paar knepen van het vak in de onlineworkshop Start 2 Write 4 Kids.

 

Aspirant-schrijvers geven tips

In onze nieuwsbrief eind augustus vroegen we schrijfliefhebbers naar hun ultieme schrijftip. Wie een tip instuurde, maakt kans op het gloednieuwe Handboek voor schrijvers. Meer dan 100 aspirant-schrijvers reageerden spontaan en stuurden ons interessant, soms grappig, schrijfadvies.

Katelijne Morreel, Maarten De Gendt en Wendy Van Boom stuurden de beste schrijftips in:

  • Katelijne Morreel: “Ga naar buiten en maak een wandeling met een van je personages.”
  • Maarten De Gendt: “Schrijf ‘unplugged’, net als akoestische muzikanten. Test of je verhaal ook werkt zonder sfeerschepping en taalvirtuositeit.”
  • Wendy Van Boom: “Je moet altijd meer weten dan je gebruikt. Een verhaal is als een ijsberg: twee derde ziet de lezer niet.”

Lees de beste 14 tips en laat je inspireren.

 

Bart Moeyaert geeft schrijfadvies

Auteur Bart Moeyaert maakte vijf YouTube filmpjes met schrijftips voor Creatief Schrijven.

 

 

Schrijftips voor beginnende schrijvers

  1. Schrijf elke dag een half uurtje. Zet gewoon wat bedenkingen op papier of maak een verslag van je belevenissen.
  2. Wees niet te kritisch bij een eerste versie. Schrijf door. Neem daarna pas afstand om naar je eigen tekst te kijken.
  3. Wees inventief, prikkel je verbeelding. Stel je bijvoorbeeld de vraag “Wat als…?”
  4. Kruip in de huid van je personage, spook rond in zijn/haar hoofd, probeer te denken en te doen zoals hij/zij.
  5. Toon wat er gebeurt in plaats van het te zeggen. Geef de lezer beelden.
  6. Herlees je teksten hardop. Een tekst moet vloeien en het ritme volgen van je gedachten. Niets werkt zo storend als zinnen die voortdurend haperen.
  7. Schrijfboeken kunnen je op weg helpen als je vastzit.
  8. Schrijf, maar wees zuinig met woorden. Wik en weeg. En schrap wat overbodig is.
  9. Lees zo veel mogelijk. En leer vooral lezen met het oog van een schrijver. Let op de technieken die een auteur gebruikt om bepaalde illusies op te wekken. Waarom voelen de dialogen zo natuurlijk aan? Waarom koos de auteur voor een meervoudig vertelperspectief in zijn roman? Of een bepaald ritme in zijn dichtbundel?
  10. Geniet van schrijven!

 

Op zoek naar meer tips en schrijfadvies?

 

Op de jaarlijkse Schrijfdag van Creatief Schrijven delen elk jaar verschillende gerenommeerde auteurs hun tips en tricks met meer dan 300 schrijfliefhebbers.

Enkele verslagen van lezingen op de Schrijfdag 2014:
10 tips van de Bart De Pauw
De 10 geboden van schrijver en theatermaker Arne Sierens: nieuwsbericht op Schrijven Online

Een videoverslag van de Schrijfdag 2013 met tips van onder meer Ivo Victoria, Els Beerten, Annelies Verbeke, Kristien Hemmerechts, Gie Bogaert, Jan Eelen, Marc Didden en Sabine De Vos.

 

 

In het voorjaar van 2014 lanceerde Creatief Schrijven samen met de Provincie Antwerpen een nieuw concept: het Schrijfsalon. Tijdens zo’n salon maak je kennis met een gerenommeerd auteur en krijg je, indien gewenst, feedback op je gedicht, column, kort verhaal, liedtekst of dagboekfragment. Ontdek de toptips van gastsprekers Ivo Victoria en Maud Vanhauwaert op www.creatiefschrijven.be/merk/schrijfsalon.

Op de Youtube-pagina van Creatief Schrijven vind je een afspeellijst “Schrijftips” met filmpjes waarin verschillende auteurs hun schrijfgeheimen prijsgeven.

 

Op Soundcloud publiceert Creatief Schrijven verschillende podcasts over schrijven en uitgeven. Neem zeker eens een kijkje.