Zoeken

Droomzaad

Ik word graag bevrucht. Tegenwoordig komt daar geen man meer aan te pas. Daar heb ik theater wel voor. Tenminste: goed theater. Het soort waar geen anticonceptie tegen opgewassen is. Voor je het weet ben je bezwangerd —ontluikende gedachten die wat broedtijd vragen. “In dromen kan je geen zaden openen.” Mannen hebben zaad, vrouwen droomzaad. Kweken maar.

103 7

Fluctuatie Flux

De wereld is een organisme, en wij leven in diens hartslag.

Kakofoon

2 0

Ontsporen voor beginners

Vandaag laat ze zich eens helemaal gaan. Zegt ze. Mijn collega kijkt me ondeugend aan. Ze deugt nochtans. Kleurt nooit buiten de lijntjes, al zeker niet die van Excel. Onze boeken houdt ze zorgvuldig bij. Mijn aandacht is gewekt – en dat op een maandag. Dat ik opkijk, moedigt haar aan. Nog voor mijn fantasie op hol kan slaan neemt ze een hap. Al vreest ze een broodbuik, vandaag eet ze brood. Met gluten als ontsteker, voor een vuur dat niet wil laaien. Al blijft het bij één hap -ze koestert de kruimels. Als wijzers van de weg. Ze veegt ze niet van tafel, te bang weer te verdwalen. Nu het smaakt, neemt ze nog een hap en besluit, voldaan, zich vaker te laten gaan.

102 11

Ontladen

“Iedereen moet één vuile lade hebben.” Mijn tante is vastberaden, overtuigd van een ongeschreven wet. Haar eigen huishoudwet. De traditie indachtig heb ook ik een vuile lade. Vol onbestemd gerief dat geen bestemming kiest: de sleutels zonder sleutelgat —wel keurig aan hun bos, de rekkers zonder rek —wie weet wat ze ooit nog samenhouden, het vergeelde recept van oma —ik roer het ooit tot levenin de keuken van mijn dromen. Mijn lade nooit helemaal dicht, laat ze mijn leven op een kier. “Zonder vuile lade kruipt de rommel in je hoofd.” Niet één maar enkel vuile — kan ik maar beter toch wat lades legen. Alles in één lade, en zo de andere ontladen.

92 11

Trendsetters (150 woorden)

Het lijkt wel of elk woord met een y een moeilijk woord is. Zoals yoghurt of pyjama. Ik heb er eentje in mijn familienaam, waardoor ik die altijd moet spellen. 'De y van yankee', zeg je volgens het internationaal spellingsalfabet. Ook moeilijk, maar dan weet je tenminste dat het met een y wordt geschreven. Een ander probleem: hoe spreek je het uit? Zeg je ypsilon? Griekse y? Of i-grec? Het mag allemaal. Wat ik ook mag is op zaterdag of zondag naar de bakker gaan. Een man is snel klaar, wordt gezegd. Tanden poetsen, een klets water, wat reuk, een pet op uw hoofd en hup. Wel even de pyjamabroek wisselen voor een echte broek. Met mijn geruite pyjamapantalon de krant uithalen doe ik wel. Het zou nog een schoon artikel in een magazine zijn. Trendsetters aan de brievenbus. Maar ik ga toch passen. Snel naar binnen met die gazet.

3 1

Naar de meet

Ik ben gestopt met schreeuwen naar de koers op tv. Vooral naar de supporters die het koersen bijna onmogelijk maken. Onnozelaars. Dan is de koers niet meer van ons. Maar wel van mij en mijn schoonvader. We kwamen net binnen toen de Omloop Het Volk in de finale zat. Neem me niet kwalijk, ik blijf die oude benamingen gebruiken. Dat ‘volk’ was niet alleen de krant. Ik vroeg hoe het zat. Met Jordi en de rest. “Vanspringel is ook gevallen”, zei hij. “Wie? Herman Vanspringel?” Ik moest even nadenken. Toen zag hij ook onmiddellijk dat hij zich van naam had vergist. “Die leeft helaas niet meer”, zei ik lachend. We bleven nog een tijdje grinniken over de vergissing. Een heerlijke lach. Hij bedoelde Philipsen, de Vlam van Ham. De bijnaam van Herman Vanspringel was ‘Monsieur Bordeaux-Paris’, wegens zeven overwinningen in de monsterrit. Hij was een kempenzoon (wat een prachtig woord is dat toch), net zoals veel coureurs. Het moet er in de kempengrond zitten. Frans Verbeeck is er ook eentje. Van hem zijn de legendarische woorden aan de meet, gericht aan commentator Fred Debruyne, toen Eddy Merckx weer eens had gewonnen. “Fred, ik heb formidabel afgezien. Eddy rijdt vijf kilometer te hard voor ons.” Fred Debruyne heeft een pleintje met zijn naam in het zuiden van Frankrijk. Wij gaven die rennersnamen aan onszelf terwijl we in die jaren rond het pleintje bij het huis fietsten. Ik ben wel eens Fred geweest. Het zijn namen, helden. Een mens heeft ze nodig. Een mens zonder helden, daarmee wil ik niet naar de meet. Ik kijk al uit naar de volgende koers. Gaat Wout voor winst in Milaan-San Remo? Van mij mag Vanspringel opnieuw meedoen. Of Rik I en Rik II. De keizers van toen. Wie gaat er nog passeren? Laat ze maar komen.

2 1

Don Key Kong

Helaas en zoals gewoonlijk. Het interne groepsgesprek verliep onordentelijk. Het begon bij die zingende bewaker van de lichtgrijze zone. ~ Kom van je paard af! Ik waarschuw niet meer! Hierachter is De Zone. Niets straalt daar nog. Geen zon. Geen atomen. Geen gimlach. Geen uranium. Daar komt geen Dionysus. Geen nar. Geen chear leader. Geen tear kisser. Geen Bacchus. Geen zot. Manke held, kom nu van je paard af! Strompel terug naar de mensheid. Eet shit aan de tafel van Gert. Kijk naar het bejaardennieuws op de VRT. Om 19h00. Boer Harms komt aan het woord met zijn onverkoopbare patatten. Eugène is een duif kwijt. Gestolen door een postbode. Aan de kust wordt niet meer gekust. Een journalist vraagt naar de oorzaak. Gewoon. Maritieme vettigheid. Gevaar op slipperijen. Aldus random aangesproken, eerste de beste liplezer. Terug naar de studio in Brussel. Oké, en deze winter viel ook de verkoop van sneeuwbanden enorm tegen. Er is een grote daling. In ijsdagen, in schaatsmogelijkheden en echt kritisch denken. Halt! Enough monkey madness! Ja. Werkelijk. Stop hier, Donkey Shot! Kom van dat beest af! Ik waarschuw nu echt niet meer! Moet ik dan specialisten in verleden tijd laten komen? Keer terug! Alles wat men had kunnen redden, heeft men reeds vrijwaard. Bitter weinig is dat en toch waarschuw ik, u: Kom van dat paard af! Lik aan de hoeven van vooruitgang! Moet ik die sukkelfilosoof eens aan het woord laten? Maarten Moudry? Moet ik die rechtse zot uitnodigen voor een kaas- en wijnavond met schele ruiters. Die sul kan schimmel van oude dogma's schrapen. Hij weet alles over demente welvaart en bejaarde normen. Hij kan groeidoelstellingen voor champignons vergelijken met het welzijn in de Onderwereld. Echt! Stop hier, man! Kom van dat paard af! Passeer dit bord niet! Daarachter heersen stilte, berusting. Ledige vlinderhulzen liggen daar. Ga niet kijken! Daar is De Zone. Zonder toekomst. Zonder goden. Zonder idiote stripfiguren met duizend bommen en granaten. uit de nieuwe reeks 'Foute titelatuur'

Bernd Vanderbilt

10 0

Eigenaardig

Heel af en toe overkomt het me: dan vind ik iemand oprecht aardig. Aard-ig, omdat ze op eigen grond staan. Je krijgt ze er met geen bulldozer af. Niet omdat hun bodem beter is - geef ze zandgrond en nog houden ze stand. Ze bemesten die gewoon met wat bescheidenheid. De oogst stevig, met dankbaarheid als mooi weer. Ze zaaien geluk in eigen bodem. Zelfs een paar scheuten laten ze wortel schieten. Meer is er dus niet nodig om leuk te worden: gewoon je eigen grond bewonen. Geaard en geworteld - dus kunnen we op hen leunen. En ik? Misschien ben ik drijfzand. Wat regen en ik spoel de regenput in. Flexibel ben ik, dat moet je me nageven. Ik blijf wel niet op positie, zeker niet bij storm. Barst de dijk en stijgt het water, dan laat ik mijn oogst in de steek. Misschien moet ik gewoon wat aardiger worden, een tikkeltje eigenaardig.

109 8

Artificieel ochtendgloren

Half acht, Leuven-Brussel. Een opeenstapeling van jassen, rugzakken met wakke paraplu’s in het zijnetje en hier en daar nog wat slapers in een ooghoek die de aanval van wijs- en middelvinger tot nog toe konden ontsnappen. Wij pendelaars hebben ons weer verzameld, hebben ons weer verheugd op dit moment van knus samenzijn in deze blikken doos die aan topsnelheid – tenzij op die ene zeldzame dag met vertraging – richting onze hoofdstad stuift. Hier kan je pendelaars in alle soorten en maten spotten, ieder in zijn eigen cocon, met blik op de werkdag die voor ons ligt. De pendelaar heeft een topsportstatuut voor het beoefenen van de Vlaamse kunst om zich vooral met zichzelf bezig te houden, maar één ding verbindt ons allemaal: de liefde voor dat fenomenale apparaat in onze broekzak, die zakcomputer die al het denkbare kan bieden en ons naar menig uithoek van de (digitale) wereld katapulteert: de smartphone. Dit toestel plakt zowaar met Pattex aan de hand van elke reiziger. Er wordt duchtig getypt, gescrold en geswipet, want stel je maar eens voor dat je deze gratis tijd zomaar zou verspillen met niets doen en naar de opkomende zon staren. De trein is altijd een beetje reizen, zegt men, maar die reis moet dan wel ‘nuttig’ of ‘productief’ ingevuld worden. Ikzelf heb het tuig vandaag verbannen naar de krochten van mijn jaszak en verhef mij boven mijn medereizigers door mijn intellect te etaleren aan de hand van een roman. Al zittend, al staand, niets weerhoudt mij ervan om mijn dagelijkse shot entertainment binnen te halen via de vergeelde pagina’s. Ik kan de wereld rond mij buitensluiten, zelfs een por van de handtas van de vrouw die iets te dicht staat, kan me niet uit mijn concentratie halen. Bij het omslaan van een pagina, word ik gewaar van een imposter in een vierzit verderop. De man, die er verder als een respectabele forens uitziet, heeft de misstap begaan een e-reader boven te halen. Daarmee denkt hij zich te onderscheiden, maar stelt hij zich in werkelijkheid gelijk aan onze in artificieel licht badende pendelkompanen. Ik kan een kleine oogrol niet onderdrukken en richt me terug op mijn boek. Vandaag heb ik geluk, de aankondiging van mijn eindstation valt samen met de laatste pagina’s van een hoofdstuk: de droom van elke lezer. De trein vertraagt, mijn hoofdstuk is uit en terwijl ik wacht om af te stappen en mijn reis naar kantoor verder te zetten, haal ik nog snel even m’n gsm boven om de weer-app te checken.

FienDB

Ringelding en luisterbeest

gelijk een draaischijf voor tovermiddelen analoog met tien gaten voor alles in de buurt van nul drie zes en negen zo'n ding was het, lichgrijs, opgehangen aan de muur een waar toestel met talent voor lange stilte, soms een gesprek met een ideaal geruis ja, ik ben thuis vandaag, ik zal je mogelijks niet horen rinkelen mijn tuin is lang en zelden eenzaam ik weet het, ringelding, mijn onachtzaamheid voor je doorgaans onberoerd bestaan, het moet wat zijn voor een luisterbeest met slechts één hoorn uit de reeks 'Over eelt en zurkelteelt'

Bernd Vanderbilt

5 0

De golfbrekers

Wie wil longe côter worden? Ik vind het best goed klinken. Het zet dan ook de toon: voor ons geen yoga of keramiek. Wij wandelen in de branding! Op borsthoogte dan nog. Waar ons hart de zee voelt bonken,de golven ons niet breken,de stroming ons een heldenrol gunt. Samen sterk, en dus zoek ik collega’s. Of het niet langs de kustlijn kan? Mijn vriendin wil droge voeten –liever zand dat kietelend schuurt. Ik probeer haar te overhalen. Wil ze het leven dan niet voelen,de zee een lesje leren,voor ze ons kopje onder duwt. Mag zij het strand bewaken? Het schuim op onze lippen, houdt zij de handdoeken droog.

98 7

Cluedo Next Gen

Bibberend kom ik de koele ruimte, lees: het vriesvak, van de buurtsuper uit. Blijkbaar zie ik er nog onderkoelder uit dan gewoonlijk, want een jonge twintiger roept door de hele winkel: "Kom hier dak u tegen mijne gilet trek. Ge zult het sebiet warmer hebben.” Jeugdige overmoed, mogelijk aangelengd met alcohol. Dezelfde tongval als ik, ik gun hem het voordeel van de twijfel. Aandoenlijk, denk ik stil in mijn hoofd. Ik wijs hem lachend doch fijntjes op het feit dat ik zijn moeder zou kunnen zijn. Hij aarzelt geen moment: " Dans les vieilles casseroles, on fait la meilleure soupe!" De overmoed van de jeugd. Toch net iets minder aandoenlijk deze keer. Geruisloos vouwt het speelbord zich open in mijn hoofd. Vijftigplus samoerai. Rayon droge voeding. Blik tomatenpulp in de hand. Hij zal het niet meer navertellen. Niemand noemt me een oude kookpot en komt er mee weg.

nikki_petit

4 0

Een licht zwaargewicht

De weegschaal klopt niet. Ze is van slag. Daar is niet meer voor nodig dan een getal. Ze probeert het te begrijpen —gaat op haar stappen terug, als zoekt ze een verloren sleutel. Misschien gebakken lucht gegeten, haar ego opgeblazen, te zware kost gelezen. Het cijfer tikt onverbiddelijk aan. Ze wil licht zijn, maar legt gewicht in de schaal —een poging mee te tellen. Kon ze het maar aftrekken: het gewicht van haar taken, de zwaarte van de dagen. Haar stem gewichtsloos, haar woorden gewichtig. De weegschaal te slim af. Voortaan een licht zwaargewicht.

101 8

De babbelziekte (150 woorden)

De Hollandse ziekte is ook hier een toenemend probleem. Het is geen ziekte an sich, maar wel het symptoom van het praten tijdens optredens. De babbelziekte. Je snavel even toehouden is voor sommigen een onmogelijke opdracht. Meneer De Uil hebben ze wellicht niet gekend. Onlangs stond er nog een hele babbelclub naast me. Een clublid stond zelfs met haar rug naar het podium. Ik probeerde er niet naar te luisteren, maar wel naar de mensen voor wie ik met plezier had betaald. Tegelijk aanschouwde ik de op alle mogelijke manieren bewegende medemensen. Bij een man ging het hoofd telkens naar voor en achter. Min of meer zoals een duif. Het deed me denken aan die mop: ‘Weet je hoe een duif een dancing binnenkomt?’ Je kan dat niet vertellen. Je moet het zien. “Och, we hebben allemaal iets”, zei vader vroeger. Dansen deed hij niet. Maar wel swingen met wijsheden.

Een vrouw

Een vrouw. Ze staat er. Ze valt en staat weer op. Ze valt op. Een eigenzinnige vrouw. Een vrouw met handen in de aarde en haar hoofd in de lucht. Een vrije vrouw.Een vrouw met donkere ogen en een verlichte geest.Een tache de beauté, vlak bij haar neus. Ze heeft een boek onder haar arm. Ze is een boek van een vrouw, dat je niet gelezen krijgt. Een stijlvolle vrouw, zonder stijl. Een eeuwige vrouw. Zonder trends. Een vrouw die laarzen draagt, enkel om er regels aan te lappen. Een vrouw die op de lappen gaat. En die alles afzweert. Een vrouw die weet, van wanten en planten. Een volle vrouw. Een vrouw die geen blad voor de mond neemt. Rad van tong. Met daarop haar hart. Een vrouw die kiest. Een vrouw die zich niet laat kennen. Die zich laat verwennen. Die verwent. Een verwende vrouw. Een vrouw die spreekt. Een vrouw die veelzeggend zwijgt. Staalhard. Die je het zwijgen oplegt. Een vrouw die je de mond snoert. Een snoerende vrouw, die zich niet laat insnoeren. Een snoevende vrouw. Een stoere vrouw. Een vrouw die smacht en smeekt, siddert en beeft. Voor zichzelf. Die zich overgeeft, aan zichzelf. Een vrouw die niet van ophouden weet. Geen vrouw bij de vleet. Een vrouw van vol vlees. Die geurt naar kruiden en buiten.Een vrouw die leeft. Die kansen gretig grijpt. Die oogst wat je haar geeft. Een straffe vrouw. Een vrouw die straft. Een vrouw met straffe stoten, een vrouw met kloten. Een vrouw die tegen een stoot kan. Een vrouw die het hard te verduren krijgt. Een vrouw die wordt aangeraakt. Een vrouw die slikt maar niet vergeet. Een wilde vrouw. Een wulpse en weldadige vrouw. Wildevrouw. Een weergaloze vrouw. Een oervrouw die de oerkreet uit. Die het uitschreeuwt van pijn of genot. Dat maakt niet uit. Een vrouw die de weg toont, een vrouw die je weg tovert. Van het pad gaat.Een vrouw die durft drinken, durft stinken. Een vrouw die bedwelmt. Een vrouw die zalft en geneest. Planten leest.Een vrouw die zorgt en zoogt. Een vrouw die poogt. Probeert en faalt en opnieuw probeert. Die opbokst. Ze wikt en weegt. Ze pleegt. Ze doet, ze onderneemt. Een gevaarlijke vrouw. Een slimme vrouw. Een sluwe vrouw. Een wereldse vrouw, een vrouw van de wereld. Een vrouw waar geen sleutel op past. Een vrouw als een bloem. Als een eenogige kat.Een onomwonden vrouw. Een wonde van een vrouw. Een wonder van een vrouw. naar aanleiding van het debat tussen Soundos en Bart Schols, gebaseerd op De wonderen van Jeroen Olyslaegers

Lennart Vanstaen

3 0

Vriendelijke man

Onder het motto 'ook als het niet regent kan je schuilen' stap ik met mijn krant een bruin getinte horecazaak binnen. Mijn vrouw en het gezelschap vergapen zich aan de Antwerpse uitstalramen. Terwijl ik aan de toog een artikel uit de vuistdikke weekendkrant lees, komt er een struise man in een donkerblauw kostuum binnen. Hij mankt en heeft moeite om op de kruk naast me te klauteren. Hij bestelt net als ik een koffie. Ik haal mijn beste sociale zelf naar boven en vouw de krant dicht en leg ze voor mij op de toog. De man kijkt naar de krant en wijst ernaar. Hij zegt niets maar zijn mimiek is duidelijk. Of hij die mag lezen. “Het is niet de krant van het café”, zeg ik. “Wel die van mij, maar je die mag best lezen’. Hij slaat de krant open en neemt zijn tijd voor het eerste artikel uit de weekendbijlage. Daar zit ik. De patron heeft zijn stem nog thuis liggen. Er zijn geen andere klanten en mijn buurman leest mijn krant. Op zijn dode gemak. Een stroom aan onrustwekkende gedachten stapelen zich op. Ik kan hem die krant toch niet terugvragen? Wat als mijn vrouw en het gezelschap naar mij op zoek gaan? Hij is toch maar onbeleefd. Hij heeft nog geen woord gezegd. Kijk, nu maakt hij zijn vinger nat om de pagina om te slaan. Ondertussen is er een half uur gepasseerd. Ik zit al aan mijn derde koffie. Terwijl ik hem ietwat stuurs aankijk, verorbert hij nog een artikel. Drie kwartier al. Wat een asociaal geval. Wat kan ik doen? Plots slaat hij de verlossende pagina om. “Leuke krant”, zegt hij. “En er staat veel in. Dank je wel om ze even te mogen lezen. Mag ik een pintje patron?” Vriendelijke man, dat wel.

4 0

Stoten uit een blinde hoek

Ik zet me op de stoel aan de tafel in de bar waar een jaar geleden een oudere dame zat die gretig probeerde te achterhalen waar ik nu ‘echt vandaan kwam’. Het is zeker niet de eerste keer dat ik een ‘aanvaring’ heb met mensen die geïnteresseerd zijn in mijn raadselachtige etniciteit. Dat betekent niet dat ik daarom goed voorbereid ben op het type ijsbreker dat start met een “Excuseer, maar –” en niet met een “Hallo, ik heet [XXXX], wie ben jij?”. Een ongepaste vraag, die ik probeer zachtjes weg te lachen bij gebrek aan een beter antwoord. Nu ik hier, een jaar later, haar plaats bezet, heb ik nog altijd geen correct antwoord op haar vraag. Blijkbaar zou dit wel bestaan – assertief, geestig, een tikkeltje brutaal zelfs – als ik mijn witte vrienden en familie moet geloven. “Je had haar een lesje kunnen leren! Je had haar neer kunnen zetten en kunnen uitleggen waarom dergelijke vragen kwetsend en frustrerend zijn!” Een ietwat begrijpelijke reactie van mensen die nooit verder dan de schaduw van de kerktoren hoefden te reizen om al hun familie te zien. Om andere mensen met hun eigen tinten en vormen te zien. Daar zijn ze onder gelijken. Zo gelijk zelfs, dat ze misschien wel verlangen naar iets dat hen net een tikkeltje unieker zou maken. Maar dat nog altijd sociaal aanvaard is, uiteraard. “Waarom zeg je niet gewoon wat je origines zijn? Dat is toch niets om beschaamd over te zijn?” Alsof schaamte het gevoel is dat ik ervaar als ik me gevangen voel in hun wit koplicht. Het zijn goedbedoelde vragen, goedbedoelde opmerkingen, stoten uit een blinde hoek. Ik deelde dit voorval, samen met vergelijkbare voorvallen uit het verleden, met mensen die ook deze vragen krijgen, al dan niet vaker dan ik. Ook hier pik ik een patroon op. De ene persoon reageert met een lach en een grap op mijn eerste anekdotes, de andere met wat argwaan in de ogen. Maar na een openhartig gesprek vinden we herkenning en erkenning in elkaars levenservaring. Er volgt geen simpel advies, geen geestige ‘comebacks’, geen gemakkelijke oplossingen.

Eden Oscar

Buikig

Ik kom de man wel vaker tegen. Ook nu streelt hij zijn buik. Hij heeft niets te verbergen, stelt zijn buik tentoon. Fier op zijn kunstwerk lijkt hij publiek te zoeken. In blijde verwachting, zwanger van zijn eigen kiem. Bij elke streling bolt hij verder, groeit wat in hem wacht tot hij zichzelf ter wereld brengt. Ik heb geleerd mijn buik in te trekken. Niet aan te raken. Mijn buik zou inklappen van schrik, achter mijn ribben schuilen. Zijn buik als volle zon. Mijn hand op mijn platte buik knik ik hem vriendelijk toe.

100 8

Buitenstebinnen

Mijn dochter heeft wilde plannen. Die bewaart ze voor het buitenland, zegt ze. Niet omdat het gras groener zou zijn, wel omdat ze het soort gras zoekt dat knispert en in vlam schiet van verlangen. Ze ziet zichzelf als een stip in de woestijn, waar zand haar eelt schuurt, haar voeten houwt tot het beeld waar ze al lang van droomt. Ze lijkt al onderweg, hoog op de kamelen die haar moeiteloos vinden, alsof hun neus haar dromen ruikt. Zo hoog in het zadel proeft ze een andere atmosfeer: ze hapt de ijle lucht die haar bedwelmt met avontuur. Nog voor ze vertrokken is, krijgt ze dorst. Zo gaat dat met dromen: ze laten zich niet stillen met water. Al drinken de kamelen zelden, toch krijgt ze een slok verbeelding. Haar dorst is zo snel gelest dat de oase gerust nog even kan wachten. Ze verlangt alweer naar het binnenland, nu het buitenland haar even binnenstebuiten keerde.