Zoeken

Wachtgedachten

We moeten rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan. Dat is het leven.  Ik begon deze doordeweekse dag zoals altijd om zes uur stipt met opstaan. Daarna aankleden, plassen, handjes wassen, tanden poetsen, vaatwasser leegmaken en tafel dekken. Normaal gesproken biedt dat vaste patroon rust en veiligheid. Vandaag even niet. Ik ben een ietwat wild en tegelijkertijd log doch gedisciplineerd gewoontedier met een imposant reukorgaan, noem me een routineushoorn. Als mens meer de veiligheidsagent van de traditiepolitie. Plichtsbewust tot en met. Op tien à twaalf minuten zijn alle bovenvermelde klusjes geklaard, loopt alles op wieltjes en zitten mijn gedachten op het juiste spoor. 's Morgens ben ik een sneltrein, 's avonds een gezellige boemel, liefst met een nachtmutsje. Eerste halte is steeds de ontbijttafel. Zenmoment. Normaliter slurp ik dan rustig een halve liter koffie en eet ik twee boterhammen met chocolade van Côte d'Or (praliné, puur). Een half reepje, waarvan ik tijdens het broodknabbelen profijtig en (voor mijn doen) behendig kleine stukjes afsnijd. Het afsnijden voelde vanochtend anders dan anders. Een buikgevoel. Vandaag verliep het eetgedeelte sowieso te snel. Omdat ik wist wat er op het programma stond. Die nachtmerrie deed er ook geen goed aan, die waarin ik door vier mannen werd overmeesterd, vastgebonden op een brancard en meegenomen in een soort ambulance met tralies. In bed had ik zo liggen strijden en woelen dat de dekens als een dwangbuis rond me gedraaid waren. Ik leek wel een worstenbroodje. Wachten is niet mijn ding. Toch beschouw ik mezelf als een van de meest geduldige mensen die ik ken. Waarschijnlijk is het de negatieve bijklank van het woord zelf. Zo passief. Wachten is een werkwoord waar je lui van wordt. Alsof je alles op z'n beloop laat en te vadsig bent om je leven zelf in handen te nemen.  Sommige mensen hier aanwezig lijken het helemaal niet erg te vinden en zien er nog enigszins hoopvol uit. Ze wachten op beterschap. Wat hebben ze? Wat verwachten ze? Die gelige heer met het gekke snorretje heeft leverproblemen en die redelijk knappe blondine komt waarschijnlijk voor een buikwandcorrectie. Een paar jaar geleden was ze volgens mij wat zwaarder. Ik meen dat te zien aan haar nek, die op een of andere gekke manier niet helemaal in overeenstemming lijkt met de rest van haar lichaam.  Anderen sukkelen met darmen, milt, pancreas of galblaas. Het belet hen niet om druk op hun smartphone te tokkelen, tikken, kijken of vegen. Alsof dat ding het enige is dat telt. Ik mag er niet aan denken wat ze allemaal mankeren of wat er schort. Een schort ja, binnenkort dragen ze er allemaal eentje, als ze op de operatietafel gezwierd worden.  Ik voel medelijden. Een beetje met mezelf, maar vooral met de anderen hier in deze akelig stille wachtzaal. 't Is weer een buikgevoel, maar die oude meneer daar in het hoekje links, naast die bezorgde mevrouw, ziet er grauw, grijs en vermoeid uit. Alsof hij stilletjes wacht op de dood. Hij kijkt in mijn richting, dwars door me heen. Een ietsiepietsie griezelig dit. Ik wend mijn ogen af, draai m'n hoofd even naar de andere kant en kijk daarna nog een keer. Nu zijn die zielloze ogen plots gesloten. De mevrouw, waarschijnlijk de liefde van zijn leven, slaat heel even in paniek. Is er een dokter in de zaal? Een zinnetje dat me telkens te binnen schiet. Ongeveer om het kwartier is het effectief zo. Twee seconden ongeveer, om een nieuw slachtoffer te komen ophalen. Zoals nu. De blondine. Goede keuze. Als ik zelf dokter was, zou ik haar ook meenemen. En weer wachten. Vijfenzeventig minuten al. En weer die stilte. Doodbeschaamd hoor ik hoe mijn buik met de nodige decibels de aandacht trekt. Als een op volle toeren draaiende mortelmolen op een lege bouwwerf. Hier is het veel affrontelijker. Alsof ik té gezond ben. Wie kan er nu aan eten denken in deze omstandigheden? Ik zie hoe ze het denken, al is dat dus een misvatting van jewelste. Het allerlaatste wat ik heb is honger. 't Zijn mijn darmen die graag zingen terwijl ze mijn veel te vlug verorberde ontbijt verteren. Momenteel komt dat door de stress. Ik ken mezelf. Mijn vrouw kent me ook. Ze lacht ermee. Ik vind het rustgevend als ze lacht. Daarom probeer ik, ondanks alles, af en toe wat humor te brengen. Zo vroeg ik, toen we onderweg waren naar deze wachtzaal en het bordje zagen met 'Abdominale geneeskunde - wachtzaal' waarom ze in godsnaam net hier een afspraak gemaakt had, op deze afdeling. Waarom moest het per se bij 'Abominabele geneeskunde' zijn? Waarom niet naar bekwame dokters gaan? Onze beurt. Eindelijk, zou je denken na bijna anderhalf uur wachten, maar voor mij komt het alsnog te snel. Slecht nieuws voel je van ver aankomen. Dit verkennend gesprek met de chirurg gaat over de maagpijnen die mijn vrouw lijdt, de reflux, de dumpings. Verkennend? Alsof hij nog moet zoeken waar het probleem zit. Dat blijkt gelukkig niet zo te zijn, na alle voorgaande onderzoeken. Ze heeft een nutteloos aanhangsel aan haar maag en dat moet verwijderd worden. Als ik het goed begrijp, tijdens een kijkoperatie.  Ik hoor alleen 'keikop'. Waarschijnlijk omdat ik het bén. En omdat ik niks wil horen over een operatie. Ik gruwel van het idee dat mijn vrouw of een van de kinderen 'onder het mes moet'. Die uitdrukking alleen al. Achteraf, wandelend op weg naar de parking, ben ik mijn humor even kwijt. Ik heb het gevoel dat mijn vrouw, die nota bene net te horen heeft gekregen dat ze binnenkort naar de slachtbank moet, mij meer mentaal ondersteunt dan ik haar. Haar woorden hebben iets troostends. Mijn bezorgdheid lacht ze weg.  Wat heeft ze momenteel aan mij? Misschien ben ik zelf wel een nutteloos aanhangsel. Eentje dat dringend weggenomen moet worden. Dat verklaart meteen die nachtmerrie.  Nee. Ik wil het niet. Tijd voor een grap. Of ze die kent van die pornoacteur die naar huis belt om te zeggen dat hij later zal zijn omdat hij moet overwerken. 'Maakt niet uit,' zegt zijn vrouw, 'het eten zal thuis staan als je klaarkomt.' Zoals gewoonlijk lach ik zelf het hardst. Tot ik besef dat ik, kok van dienst zijnde, nog geen eten klaar zal hebben als we thuiskomen. 'Dat is kok, traditioneel geschreven, niet met c-o-c-k,' voeg ik er nog overbodiger dan een nutteloos aanhangsel aan toe. Alleszins geen worstenbroodjes. Ach, ik verzin wel wat. Wat er ook gebeurt, altijd blijven lachen. Mijn levensmotto, geïnspireerd door de grote Nederlandse filosoof Bas van Toor, oftewel Bassie. Ook een clown.  

Danny Vandenberk
0 0

Zeeman

Bij het ruimen van oud papier stootte ik op prentkaarten van John en Ria. Ze waren onze vroegere buren. Halftijds, want ze leefden de helft van het jaar op een woonboot. Wij hielden dan aan hun huisje een oogje in het zeil, om het met scheepstermen te stellen. In hun woonkamer hingen visnetten aan het plafond waarin plastic krabben en zeesterren zaten gevangen. Soms stuurden ze, om hun dankbaarheid te tonen, vriendelijke groeten diep vanuit Nederlands overstromingsgebied. In een klein, onleesbaar handschrift dat vaak bibberend was geschreven, afhankelijk van de deining, gaven ze daarbij een kleine samenvatting van hun avonturen. ’s Avonds bij een mok zwarte koffie, aangelengd met iets sterkers, kon vooral John vertellen over het avontuurlijke leven op het water. Zo waren ze ooit op een plaats waar de dag nadien een allesvernietigende windhoos overtrok. John wist als geen ander dat de waarheid een goed verhaal niet in de weg hoeft te staan. “Schippers hadden gezien hoe losliggende kano’s door de lucht draaiden. Het leek een onoverwinnelijk zeemonster”, hoor ik hem nog vertellen. Gehuld in een zeemansbaard en een gestreepte schipperstrui zat hij aan onze keukentafel als iemand die de zeven wereldzeeën had bedwongen. Zijn onderarm vertoonde een anker waarrond zich een zeemeermin had gekronkeld. In haar gezicht meende ik Ria te herkennen, maar ik heb nooit om bevestiging durven vragen. Ze leek me toch meer iemand die stiekem hoopte dat de woonboot eens zou zinken, zodat ze eindelijk eens samen rustig aan land zouden kunnen blijven. Jaren geleden voeren ze voor de laatste keer uit. John sloeg overboord en werd geveld door zeewater op de longen. Een waardige zeemansdood, vond hijzelf. Ria mocht zijn assen uitstrooien over het kanaal. Tegen de wind in. Pas bij thuiskomst durfden we John uit onze kleren slaan.

Pelgrims
0 0

Gusta, mijn innerlijke bejaarde

Ik heb deze week op MyPension gekeken. Er was een tijd dat ik op het internet zocht naar goedkope vliegtickets, nieuwe schoenen of de openingsuren van een café. Tegenwoordig zoek ik op wanneer ik officieel mag stoppen met werken. Achttien jaar. Ik mag de cultuur nog achttien jaar dienen. Ik heb het drie keer opnieuw berekend. Alsof de overheid zich bij de vierde poging zou bedenken en zeggen: 'Allez madammeke, voor u maken we een uitzondering.' Nu moet ik eerlijk zijn. Ik vind dat helemaal geen ramp. Ik doe mijn werk graag. Heel graag zelfs. Ik hou van theaterzalen, van artiesten met wilde plannen, van kinderen die met open mond naar een voorstelling kijken en van het zoeken naar dat ene bijzondere verhaal dat een publiek kan raken. Achttien jaar nieuwe ideeën, ontmoetingen en voorstellingen? Ik zie dat eigenlijk wel zitten. Tegen dat ik met pensioen mag, zijn de kleuters waarvoor ik vandaag voorstellingen programmeer volwassen. Sommigen zullen getrouwd zijn, anderen gescheiden en een paar zullen vermoedelijk zelf al een burn-out achter de rug hebben. En ik zal nog altijd in een donkere theaterzaal zitten, naast een schooljuf, te beoordelen of een voorstelling over een verdwaalde sok geschikt is voor kinderen vanaf vier jaar. Het probleem is dus niet mijn werk. Het probleem is dat er sinds enige tijd een bejaard vrouwtje in mij woont. Haar naam is Gusta. En zij ziet die achttien jaar helemaal niet zitten. Ik weet niet wanneer ze is ingetrokken. Ze heeft zich niet aangemeld, geen huurwaarborg betaald,m aar ze is er. En ze begint zich behoorlijk te moeien. Ze draagt een cardigan, ook in augustus. Ze heeft altijd een zakdoek bij zich, vindt dat mensen tegenwoordig veel te weinig dank u zeggen en heeft last van haar heup. Vooral wanneer we ergens naartoe moeten waar ze geen zin in heeft. Ze eet uitsluitend koekjes van Delacre. Geen huismerken, geen droge speculaas uit een plastic verpakking en zeker geen van die moderne koekjes met quinoa of zeewier. Een goed koekje moet naar boter smaken en bij voorkeur uit een blikken doos komen. Gusta wordt oprecht gelukkig van een afgelaste afspraak. Wanneer iemand mij een berichtje stuurt met 'Sorry, het zal voor een andere keer zijn', antwoord ik dat het ontzettend jammer is. Dat we snel iets nieuws moeten plannen. Ondertussen staat mijn innerlijke bejaarde al in de gang met mijn pantoffels. 'Ziezo', zegt ze. 'Dat is ook weer geregeld.' Ze heeft ook mijn avondleven grondig gereorganiseerd. Vroeger begon een geslaagde avond om tien uur. Tegenwoordig vind ik halfnegen een bijzonder aantrekkelijk uur om horizontaal te gaan. Met een boek, een dekentje en de geruststellende gedachte dat niemand nog iets van mij verwacht. Om kwart over acht begint ze al. 'Ge moet morgen weer vroeg op.' 'Ja, maar het is nog maar kwart over acht.' 'En dan? Ge kunt toch al uw pyjama aandoen?' Ze heeft een uitgesproken mening over tocht, lawaai, de prijs van koffie op een terras en mensen die na negen uur nog telefoneren. 'Wie belt er nu nog op dit uur? Is er iemand dood?' Ze houdt van soep, propere lakens, een goed gevulde diepvries en mensen die op tijd komen, maar vooral op tijd weer vertrekken. Ze spaart plastic potjes waar ooit iets anders in gezeten heeft en vindt het zonde om een elastiekje weg te gooien. Je weet nooit wanneer je er eentje nodig hebt. En ze heeft het niet zo begrepen op mijn beroepskeuze. 'Jeugdprogrammator', zucht ze. 'Kon ge niet iets rustigers kiezen?' Want kinderkunsten, dat is tegenwoordig geen eenvoudige zaak. Er wordt gedanst, gezongen, geëxperimenteerd en gefilosofeerd. Er zijn voorstellingen over identiteit, klimaat, verlies en de grote vragen van het bestaan. Soms zonder woorden, soms zonder decor en af en toe zonder dat ik precies weet wat ik gezien heb. Ik vind dat boeiend. Die eindeloze verbeelding, die durf om kinderen ernstig te nemen en hen niet alleen te geven wat ze al kennen. Ik kan daar oprecht enthousiast van worden. Mijn innerlijke bejaarde begrijpt er niets van. 'Waarom kunnen die kinderen niet gewoon naar een schoon vertoningske van Roodkapje kijken?' Ze bedoelt de ouderwetse versie. Met een rood kapje, een wolf die duidelijk een wolf is en een grootmoeder die gewoon in bed ligt. Niet een multidisciplinaire interpretatie waarin de wolf symbool staat voor de klimaatcrisis en Roodkapje op zoek gaat naar haar genderidentiteit. 'En op het einde komt de jager', zegt ze. 'Dat is toch schoon? Iedereen content.' Ik probeer haar uit te leggen dat kinderkunsten veel meer kunnen zijn. Dat kinderen recht hebben op verwondering, experiment en artistieke uitdaging. 'Ja, ja', zegt ze. 'Maar moet dat altijd zo donker zijn? En waarom fluisteren die acteurs zo?' Ik zie het al voor me. Over tien jaar ontvang ik een jonge theatermaker die mij enthousiast vertelt over een experimentele voorstelling waarin dans, technologie en artificiële intelligentie samensmelten tot een nieuwe theatrale taal. Ik zal enthousiast luisteren, vragen stellen en meteen beginnen nadenken over de mogelijkheden. En ergens achter in mijn hoofd zal zij haar keel schrapen. 'Vraag eens of er stoelen zijn.' 'Dat is mijn heup', zegt ze dan. 'Ge moet daar rekening mee houden.' Gusta wil ook weten of er tijdens de vergadering koffiekoeken zullen zijn. En of het lang gaat duren. En of we niet gewoon kunnen beslissen wat we vorige keer ook al beslist hebben. Achttien jaar. Ik heb het tabblad van MyPension uiteindelijk gesloten. Mijn innerlijke bejaarde zuchtte diep. 'Nog achttien jaar. Dat is toch niet normaal.' Ik probeerde haar gerust te stellen. Dat we nog zoveel mooie dingen zouden doen. Dat er nog zoveel te ontdekken viel. Dat ik eigenlijk helemaal niet zat te wachten op mijn pensioen. Ze keek me aan alsof ik haar net had voorgesteld om de Mont Ventoux op te fietsen. 'Ge zijt niet goed wijs.' Ze heeft ondertussen besloten om alvast met pensioen te gaan. Ze vindt dat ze haar deel wel gedaan heeft en dat het tijd wordt om een beetje van het leven te genieten. Ik mag blijven werken. Dat lijkt me een prima regeling. Ze heeft wel beloofd om af en toe mee te komen naar een jeugdvoorstelling. Op voorwaarde dat er stoelen zijn, een pauze en dat het niet te laat gedaan is. En ze wil haar eigen koekjes meebrengen. Van Delacre. Ik heb haar gezegd dat ze in de theaterzaal niet mag eten. Ze spreekt al drie dagen niet meer tegen mij. Heerlijk rustig. Misschien moet ik haar toch wat vaker meenemen.

Katrien Daniels
75 3
Tip

Mijn levens in Parijs

September 1987, enkele weken voor mijn 16e verjaardag, had ik me teruggetrokken in een parkje in de Brugse binnenstad. Het was zo’n namiddag waarop de tijd leek stil te hangen, gedragen door een zachte, bijna tastbare stilte die enkel af en toe werd doorbroken door het ritselen van bladeren en het verre geluid van passerende fietsen. Alhoewel ik mijn gedachten probeerde bij mijn boek te houden – de relativiteitstheorie van A. Einstein, een donkerblauwe hardcover editie uit de jaren ’80 – slaagde ik daar maar moeilijk in. De woorden leken zich eerst nog gewillig te schikken naar mijn concentratie, maar begonnen al snel te vervagen, alsof ze zich onttrokken aan mijn wil. Tijdens het lezen verdwenen de letters en woorden en kreeg ik flitsen van een voor mij onbekende omgeving. Een park in wat mij leek een grootstad, met imposante, klassiek aandoende gebouwen met grote ramen en portalen. De gevels hadden iets plechtigs, bijna tijdloos, als getuigen van een geschiedenis die zich buiten mijn bereik bevond. Alles werd omgeven door een enorm park met bomen die ik dacht te herkennen als platanen. Ik kon die plek niet plaatsen. Maar de geuren en kleuren van de bomen, het geluid van waterdruppels die neervielen in een fontein, de rechte lijnen van de paden –alles voelde vreemd genoeg vertrouwd. Mijn zintuigen leken iets te herinneren wat mijn verstand nog niet kon bevatten; ik leek er ooit geweest te zijn zonder het te weten. Het duurde amper enkele seconden, maar dit was niet het eerste voorval. In het verleden waren er al gelijkaardige momenten geweest die ik niet kon plaatsen, vooral omdat ze veel te vaag en onsamenhangend waren. Flarden zonder context, indrukken zonder oorsprong, die even snel verdwenen als ze gekomen waren. Meestal ging het om beelden van vuile steegjes of wat leek op oude kerkjes. Ditmaal was het anders: de beelden waren scherp en duidelijk. Ze droegen een intensiteit in zich die ik niet eerder had ervaren, alsof ze zich met opzet aan mij wilden tonen. Zelfs al gebeurde het opnieuw razendsnel, het was voldoende om het moment vast te houden en te verkennen. Plots was ik terug in de realiteit van het Brugse park. De contouren van de werkelijkheid voelden even vreemd aan, alsof ik uit een andere laag van bestaan werd teruggetrokken. Daaruit groeide onmiddellijk de behoefte om op zoek te gaan. Het eerste waar ik aan dacht, terwijl alles nog vers in mijn hoofd zat, was dat dit park belangrijk genoeg leek om terug te vinden. Niet zomaar een ingeving, maar een dwingende gedachte die zich vastzette en niet meer losliet. Tijdens mijn zoektocht in de goed gevulde boekenrekken van de openbare bibliotheek van Brugge raakte ik in gesprek met een oudere medewerker. De geur van papier en stof hing zwaar in de lucht, een geur die altijd iets geruststellends had, alsof kennis hier tastbaar werd bewaard. Ik vertelde uiteraard niet letterlijk wat ik had meegemaakt, maar zei dat ik ergens een foto had gezien van een bijzonder park en wilde weten waar in de wereld het zich bevond. De vriendelijke medewerker aarzelde geen moment en zei dat dit bijna zeker Parijs moest zijn. Zijn zekerheid werkte aanstekelijk en voelde als een opening naar iets wat al die tijd op mij had gewacht. Hij bracht me naar de rekken met boeken over steden en bezienswaardigheden in Frankrijk. Met zijn vinger gleed hij over de alfabetisch gerangschikte ruggen van de boeken, tot hij er uiteindelijk één uit trok en in mijn handen legde. Ik nam het dikke boek aan en las luidop: “L’art des jardins: Traité général de la composition des parcs et jardins”. De titel alleen al leek een belofte te dragen, een uitnodiging om verder te kijken dan wat zichtbaar was.Ongeduldig zette ik me op een van de houten bankjes in de leeszaal en begon zo snel door het boek te bladeren dat een oudere grijze dame me nogal streng aankeek. Blijkbaar was mijn enthousiaste geritsel en geblader storend in haar leesmoment. Haar blik was scherp, maar bereikte me nauwelijks; ik zat al te diep in mijn eigen zoektocht. Wat er ook niet echt bij hielp, was dat ik bij het omslaan van een pagina mijn “park” herkende en een uitgelaten kreet liet ontsnappen. Het moment voelde als een elektrische schok die door mijn lichaam trok, een plots besef dat alles samenbracht. Het moet iets geweest zijn als: “Dat is het, dat is het, dat is het!” Waarschijnlijk hield ik daarbij het boek open op die dubbele pagina, half in de lucht, zodat ook anderen konden zien waar het om ging. Met als gevolg een langgerekt en welgemeend “sssssssttttt” van de dame. Haar afkeuring was onmiskenbaar, maar op dat moment volkomen irrelevant. Het bleek dus te gaan om het park van het Palais du Luxembourg, gebouwd in het begin van de 17e eeuw op vraag van Maria de’ Medici, met bovendien verrassende historische banden met mijn thuisstad Brugge – dezelfde stad waar ooit één van de eerste bankfilialen ter wereld werd opgericht. De toevalligheid van die verbinding voelde allesbehalve toevallig, eerder als een verborgen lijn die twee werelden met elkaar verbond. Het gebouw en het park op die kleurenprent leken exact op wat ik in mijn flits had gezien. Dit was werkelijk het laatste wat ik had verwacht. Hoe kon dit? Hoe kon het dat je in een onbewaakt moment een zo gedetailleerd beeld krijgt, dat bovendien echt blijkt te bestaan? De grens tussen verbeelding en werkelijkheid leek plots poreus, bijna doorlaatbaar. Ik herinner me nog dat ik op een bepaald moment begon te twijfelen aan mezelf. Er was maar één optie: die tuin vinden. Dit voelde als een absolute noodzaak. En met “moeten” bedoel ik echt moeten, zoals je moet ademen. Mijn hart bonsde, mijn handen trilden – zo dwingend was het. Het was geen keuze meer, maar een instinct, iets dat zich diep in mij had vastgezet. En dat gevoel, die drang, heb ik tot op heden nog steeds. Ik zeg dan letterlijk: “ik moet naar Parijs.” Ik zeg niet “ik ga naar Parijs” of “het is lang geleden dat ik nog eens naar Parijs ben geweest.” Het blijft altijd: “ik moet naar Parijs.” De stad blijft mij telkens opnieuw roepen, zonder ooit te verklaren waarom. De mensen aan wie ik dat vertel denken vaak dat het om een professionele verplichting gaat. Maar mijn “moeten” en wat mijn gesprekspartners daarvan maken, liggen mijlenver uit elkaar. Tussen hun interpretatie en mijn werkelijkheid gaapt een kloof die moeilijk in woorden te vatten is. Ik had mijn droom of flits nooit aan iemand durven vertellen. Maar ik had mijn moeder wel gezegd dat ik naar Parijs moest. De woorden kwamen er aarzelend uit, maar droegen een overtuiging die ik zelf nauwelijks begreep. Ik herinner me niet meer exact hoe ik haar heb overtuigd of welk verhaal ik daarbij gebruikte, maar ze bracht me wel naar het station, met wat Frans geld en enkele boterhammen voor onderweg. Haar vertrouwen voelde als een stilzwijgende toestemming om iets te volgen dat groter was dan ikzelf. Met veel moeite had ik haar kunnen overtuigen om niet mee te gaan. Dit was een reis die ik alleen moest maken, al wist ik toen nog niet waarom.  

Albert Madelon
52 4

Harley

Vastgereden in de vicieuze cirkel rond Brussel, hing ik aan de lijn met mijn goede vriend Karel, die nauwelijks de hoofd- van de bijzinnen kon onderscheiden. Zo uitgelaten heb ik dit mannetjesdier allang niet meer gehoord. Ik meende op de achtergrond zijn voeten te horen die elkaar achtervolgden in een vreugdedans rond de keukentafel. "Je moet onmiddellijk naar hier komen. Eveline en ik hebben iets te vieren", klonk het uitgelaten. "Wat dan? Vertel", riep ik terug, maar ik moest helaas vroegtijdig afdrukken. Een gemotoriseerd zwaantje stond stil naast mijn wagen. Zijn blik liet me verstaan dat hij me het gesprek zou aanrekenen. Ik probeerde nog snel contact te krijgen met mijn middelvinger, maar helaas stond die al ongevraagd omhoog. Na een grondig onderzoek van mijn autopapieren en een blaastest reed ik eindelijk de snelweg naar Limburg op. Tegen die tijd bleek de mist zo dik gezaaid dat je er gemakkelijk de gaten in het wegdek mee zou kunnen vullen. Stapvoets verkeer was mijn deel. De autoradio bracht ondertussen slecht nieuws voor doodbrave mensen zoals u en ik, die zich in hun zoektocht naar geluk aandelen hebben laten aansmeren. In totale duisternis belde ik aan bij het huis van Karel en zijn vrouw Eveline. Boven de straatlampen had de maan de kleur van een koffievlek. Eveline deed open. Aan de waterige schijn van geluk in haar ogen en de rode blos op haar wangen zag ik meteen wat Karel me daarnet aan de telefoon nog niet wilde vertellen. Achter haar verscheen een glunderende vriend, die zijn sterke handen op haar schouders legde en met een diepe zucht van geluk uitbracht: "We kunnen het nu eindelijk vertellen: onze zoon krijgt een zusje." Terwijl Eveline in de keuken koffie, abdijbier en gebak op een dienblad schikte om dit heuglijke nieuws te vieren, feliciteerde ik Karel nog eens extra met een gemeende knuffel. "En wat ook nog mooi is meegenomen", sprak hij met een enkel voor mij hoorbare stem. "In ruil krijg ik straks van Eveline mijn Harley. Een Harley! Eindelijk."

Pelgrims
0 0

De laatste keer

"Er is een laatste keer voor alles." Dat klinkt als een bijzonder goedkope levenswijsheid. Zo eentje die op een houten plankje in een interieurwinkel staat, naast Live, Laugh, Love en een kunstplant en stokjes met de geur van musk. Maar het is wel waar. Er is een laatste keer dat je je kind optilt. Een laatste keer dat je iemand een verhaaltje voorleest. Een laatste keer dat je met een bepaalde auto rijdt, op een bepaalde stoel zit of een bepaald huis binnenwandelt. Alleen hangt er zelden een bordje bij waarop staat: "Opgelet. Dit is het. Geniet er nog even van." Arthur kwam vroeger elke ochtend bij mij in bed liggen. Ik hoorde zijn kleine voetjes over de vloer trippelen, helemaal rond het bed, tot hij aan mijn kant was. Dan kroop hij onder de dekens, dicht tegen mij aan. Een klein, warm lijfje dat nog even de dag wilde uitstellen. Dat deed hij elke ochtend. Jarenlang, denk ik. En op een ochtend deed hij het niet meer. Ik weet niet wanneer de laatste keer was. Ik weet zelfs niet of ik die ochtend wel wakker genoeg was om ervan te genieten. Misschien heb ik gemopperd dat hij moest opschuiven. Misschien heb ik gezegd dat het nog veel te vroeg was. Had ik geweten dat het de laatste keer was, dan had ik hem waarschijnlijk nog wat steviger vastgehouden. Met Lucas ging ik vroeger samen in bad. Duizenden keren, bij wijze van spreken. Het was ons moment. Even rustig bijpraten, zonder haast, zonder afleiding. Over zijn dag, over wat hem bezighield, over grote gebeurtenissen die achteraf meestal bijzonder klein bleken en kleine gebeurtenissen die voor hem op dat moment de hele wereld waren. We zaten daar te weken en te vertellen. Soms tot het water koud werd en onze vingers eruitzagen als rozijnen. Ik herinner me dat ik ooit tegen hem zei dat er een dag zou komen waarop de badkuip te klein zou zijn voor ons beiden. Intussen is die badkuip ongetwijfeld veel te klein. Lucas is groot geworden. Zijn benen zouden vermoedelijk aan alle kanten uitsteken en ik zou ergens tussen de kraan en zijn knieën moeten plaatsnemen. Maar wanneer we voor het laatst samen in bad zaten? Geen idee. We hebben die laatste keer niet gevierd. Geen kaarsjes, geen toespraak, geen plechtige overhandiging van het badeendje. Niemand die zei: geniet ervan, dit is het einde van een tijdperk. We hebben gewoon de stop uit het bad getrokken, ons afgedroogd en zijn verdergegaan met ons leven. Zoals dat gaat. Soms weet je achteraf wel heel precies wanneer de laatste keer was. Zoals bij Eric. Ik zag hem nog in de lift op het werk. Ik had hoofdpijn en voelde me niet goed. Hij zei dat hij wel zou afsluiten. Dat ik naar huis moest gaan en goed voor mezelf moest zorgen. Een gewone werkdag. Een gewone lift. Een paar gewone zinnen tussen twee collega's. Ik vertrok op vakantie. Drie weken later kwam ik terug en was Eric er niet meer. Ik denk soms aan die lift. Aan hoe achteloos we afscheid namen. Hij zei nog: Goede reis.  Goede reis. Er zijn woorden die achteraf een heel ander gewicht krijgen. En dan zijn er nog de laatste keren waarvan je pas veel later beseft dat ze een afscheid waren. De laatste keer dat ik met mijn gele Twingo reed. De laatste keer dat hij me kuste. De laatste keer dat ik samen met hem en zijn kinderen aan tafel zat. Gewoon eten, praten, glazen bijvullen. Een flauwe grap. Na die laatste ruzie kwam er geen volgende keer meer. Ook dat is vreemd. Dat je midden in een leven zit waarin alles zich lijkt te herhalen, tot plots blijkt dat iets voorgoed voorbij is. En niemand heeft het aangekondigd. Ik vraag me soms af of we niet wat bewuster zouden moeten leven. Meer aandacht hebben voor de kleine dingen. Een kind nog wat langer vasthouden. Een collega iets vriendelijker groeten. Nog eens goed kijken naar de mensen die rond onze tafel zitten. Maar stel je voor dat je werkelijk elke dag zou leven alsof alles voor de laatste keer gebeurt. Dat lijkt me een regelrechte ramp. Dan zou ik 's morgens al emotioneel worden bij het uitzetten van mijn wekker. Misschien is dit wel de laatste keer dat ik om zeven uur opsta. De laatste keer dat ik mijn tanden poets met deze tandenborstel. De laatste keer dat ik een boterham met kaas eet terwijl ik naar het nieuws luister. Bij de bakker zou ik ontroerd afscheid nemen van de verkoopster, die mij vervolgens vermoedelijk zou vragen of alles wel goed met mij gaat. Op het werk zou ik na iedere vergadering nog even blijven staan om iedereen persoonlijk te bedanken voor de mooie momenten die we samen hebben beleefd. Ook na een vergadering over de aankoop van nieuwe vuilnisbakken. En bij het verlaten van een restaurant zou ik de ober omhelzen. Voor de zekerheid. Misschien eet ik daar nooit meer een garnaalkroket. Het leven zou één lange afscheidsplechtigheid worden. Met toespraken, tranen en voortdurend de behoefte om alles nog één keer goed in me op te nemen. Ik zou nergens meer geraken. Zelfs naar het toilet gaan zou een emotionele onderneming worden. Misschien is het dus maar goed dat we niet weten wanneer iets voor het laatst gebeurt. Dat we gewoon verder leven. Kinderen onderstoppen, samen in bad zitten, ruzie maken, zoenen, werken en met hoofdpijn naar huis gaan. Dat we niet bij elk afscheid denken aan de mogelijkheid dat het definitief is. Dat we niet voortdurend de balans opmaken van wat we allemaal kunnen verliezen. En toch. Ik vind het jammer dat ik niet meer weet wanneer Arthur voor het laatst rond mijn bed trippelde. Of wanneer Lucas en ik voor het laatst samen in bad zaten. Ik zou die momenten graag nog eens overdoen. Niet om er plechtig afscheid van te nemen. Gewoon om nog heel even te blijven liggen. En te kletsen tot het badwater koud wordt.

Katrien Daniels
96 2