Zoeken

Tip

Het is een soep

Exact op het moment dat de kerkklok halftwee luidt gaat de automatische deur open. Ik kom op bezoek. Als ouders niet meer thuis wonen, valt meteen het woord 'thuis' weg. Het woord 'bezoek' komt in de plaats. Zelf zegt ze na een wandeling of een koffie "Doe me maar naar huis." Of als we op bezoek komen terwijl ze naar een activiteit is, zegt ze achteraf: "Nee, ik was niet thuis." Rond dit uur zit ze meestal te knikkebollen. Na een eerste babbel zetten we de tv aan. Het is buiten te guur voor een wandeling. De nieuwslezeres geeft de samenvatting van enkele onheilspellende berichten. Met opnieuw heel wat cijfers en maatregelen. "Het is me toch wat, met dat dinges, wat zeggen ze er ook weer tegen?" Precies alsof ze het virus niet wil benoemen. Zoals in de boeken over Harry Potter, waarin ze de naam van de boosaard Voldemort niet durven uitspreken. Hij-Die-Niet-Genoemd-Mag-Worden, zeggen ze in de plaats. We kijken samen naar de kookzender. Het is ondertussen een gewoonte. De chef-kok zit aan zee. Hij kan het smakelijk vertellen. Toen we 's avonds nog gelijk naar Dagelijkse Kost konden kijken, zei ze altijd lachend "Maar we kunnen niet proeven hè Jeroen", als hij vertelde dat het lekker was. De tv-kok heeft in de haven zijn ingrediënten bij elkaar gevist. Thuis waren we vroeger geen grote viseters. Tenzij rolmops, kabeljauw en bakharing. Die brachten ze op woensdag soms mee van de markt. De geur van de bakharing bleef nog een tijdje in huis hangen. En het was uitkijken met de visgraten. Chef-kok Johan brengt ondertussen alles in gereedheid voor zijn vissoep. "Hij gaat soep maken", zeg ik. Maar haar ogen zijn niet op de tv gericht. "Ja, het is allemaal een soep", antwoordt ze. Er valt iets voor te zeggen.

Rudi Lavreysen
134 6

het palladium en de paladijnen: verhalen van een dolle mens

Terneergeslagen als de naargeestige ochtendschemering stond ik aan de wastafel in mijn appartement sudoku’s op te lossen. Onderwijl schrobde ik met Oral-B 3D White Luxe Stralende Glans aan mijn dentale carrosserie zoals een gepensioneerde dat met bruine zeep doet tussen zijn huidplooien. Ziet u, de tanden zijn de poort naar de ziel en op de mijne was een beetje eelt komen te staan. Ik trachtte de immense leegte in mezelf te vergeten door lege rasters met getalletjes te vullen. Maar het hielp niet en ik kreeg de rigor vitae ook niet weggepoetst. Geen werk, geen geld. Geen zin, geen lusten om me te doen willen.   Ik was aan de levensbeschouwelijke putten overgeleverd en al wat me nu nog restte was mijn stralende glimlach – de afspiegeling van een oude innerlijke mij. Waarom komen de kansen nooit hiernaartoe? Het was die zin die me hier had gebracht, die verduivelde boutade. En verdomd, God is d… – het beletselteken slikte mijn uitroepteken in toen er gebeld werd. Het was wat laat voor Sinterklaas en wat vroeg voor Driekoningen, dus ik vreesde dat het de deurwaarder was die beslag kwam leggen op de rest van mijn levensbeschouwelijke krediet, omdat ik mijn achterstallige betalingen pleeg te verzaken. Maar er was niets meer dan ongeloof om van me te stelen, dus wat kon het ook. “Hebt u misschien een paar minuten tijd om over GOD te praten?” (De stem had het echt zo gezegd, met de ‘o’ en de ‘d’ ook als hoofdletter.) En ik had tijd! Enfin, een minuut of zeven later mocht ik hen al David en Sylvie noemen en waren we de beste maatjes. Mijn glimlach straalde naar hen en de hunne straalde terug. Ik was helemaal mee met hun verhaal vol (zedige) passie en vuur. Lidkaarten verkochten ze terstond en ik liet me met groot genoegen registreren. Hun benevelende betovering liet niet af – wierook noemen ze het zelf, het zat in hun parfum, het zat in hun tandpasta, het zat in hun poriën. Dat merkte ik toen ik me net iets te spontaan opgaf voor het vacante zitje in hun beleidsraad. Maar eerst kwam de beproeving (een sollicitatie of zoiets) en ik legde hun mijn grootse plannen uit. Plots bevonden we ons midden in een nachtelijke ceremonie. Overal zag ik groene driehoeken en rode pentagrammen.  Om me heen pulseerde een candide mensenmassa in het dreunende licht rondom een laaiende brandstapel. In de rechterhand omklemden ze een kandelaar. In hun linkerwang ronkte bij elk van hen een elektrische tandenborstel – zo een als ik altijd had gewild. Ze neurieden, mompelden een hymne. Omdat de tremor van het mondhygiëneapparaat hun woorden vervormde, kon ik de aard van het gezang niet thuisbrengen. De klanken waren prehistorisch. Hoe ha hoe ha hoe ha. Ik deed gewillig mee: hoe ha. De massa spleet driehoeksgewijs uiteen door de advent van enkele fakkeldragers. Met z’n vieren, gedost in het witste wit van ons allemaal, torsten ze een brancard.  Bij hen snorde de tandenborstel in elk van de twee borstzakjes – dat moest wel betekenen dat zij de notabelen bij uitstek waren. Hoe ha. Op de draagberrie lag een levenloze donkere figuur. Hoe ha. De armen en benen staken in vreemde hoeken omhoog en gingen schuil onder een donker deken dat een sterk getaande figuur verhulde. Hoe ha, hoe ha. Kordaat schreden ze verder, onder de hypnotiserende hymne. Hoe ha, hoe ha, hoe ha. De deken werd verwijderd, de figuur onthuld en zonder dralen op het vuur gekieperd. Zijn takjes knerpten en schreeuwden. “Hoe HA!” Beste kerstboomverbranding ooit.   Enfin, ik ben jammer genoeg niet aangenomen. Nog hoe ha mompelend liep ik even werkeloos als tevoren terug de trap op, mijn appartement in. David en Sylvie sloegen me bedaard gade.

Midas
12 2

De onvoorspelbaarheid

Een vriend vertelt me over zijn oma. "Vroeger keek ze graag naar tennis op tv. Vooral naar de wedstrijden met Kim Clijsters. Het was Kim hier en Kim daar. Maar ze kon niet zo goed tegen de wedstrijdspanning. Het was nog in de tijd van de videorecorders. Ze nam de wedstrijden waarin Kim Clijsters meespeelde telkens op. Als de tennismatch gedaan was, keek ze op teletekst eerst naar de uitslag. Pas dan kon ze de wedstrijd volledig bekijken. Als ze wist of Kim Clijsters gewonnen had of niet. De spanning was eraf."  "In het weekend naar een voetbalmatch kijken waarin ik meespeelde vond ze ook moeilijk”, gaat hij verder. “Als ik op de grond lag na een sliding of een tackel zou ze het veld opgelopen zijn. En roepen dat ze deed. Zelfs als ik mezelf bezeerd had bij een slechte tackel", lacht hij. "Het is een schitterend verhaal", zeg ik. Het is de spanning van een spel. Niet iedereen is er voor in de wieg gelegd. Ik heb het nog altijd met de sportwedstrijden van de kinderen. Maar ook met spannende films. Zeker thuis. Dan loop ik om de haverklap naar de keuken, waar ik wat sta rond te draaien. Als een leghen die een plek zoekt om haar ei te leggen. Ik trek er de koelkast nog maar eens open. Of ik schenk mezelf een glas water in terwijl er nog eentje op de salontafel staat. In de bioscoop ligt het natuurlijk een stuk moeilijker om telkens naar buiten te lopen. En al zeker om daar achter de toog de ijskast te openen. Als de suspense in de bioscoop te erg wordt, sluit ik mijn ogen tot het spannend stuk voorbij is. Het is de onvoorspelbaarheid. Niet weten waar het allemaal naartoe gaat. Eigenlijk weet je het nooit. 

Rudi Lavreysen
8 0

De weegschaal

Het fragment is hier niet verder dan de socialemediakanalen geraakt. Een Nederlands parlementslid haalde onlangs vanop de politieke banken in het Binnenhof een citaat van Willem Elsschot aan, meer bepaald uit het gedicht Het huwelijk. Maar de context zat niethelemaal juist. Een collega verbeterde hem op magistrale wijze. Tot verbazing van de eerste. We zijn het hier niet gewoon. Nochtans is Elsschot onze nationale literaire trots. Als u het mij vraagt, tenminste. Mij schoot een stukje uit het gedicht te binnen toen ik bij de dokter op de weegschaal stond en we allemaal de slappe lach kregen. “Weemoedigheid die niemand kan verklaren”, zo luidt het zinnetje dat bij me opkwam. Het volgt op de beroemde woorden die de Nederlandse politicus aanhaalde: “Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren.”Maar laat me u uitleggen waarom ik aan de woorden dacht bij onze huisdokter, meer bepaald op haar weegschaal. Vader had het trouwens altijd over een bascule. Een uit het Frans geleend correct Nederlands woord, maar je hoort het nog zelden. Mijn vrouw en ik hebben de gewoonte om samen naar de dokter te gaan voor een medische check-up. We kunnen de kwaaltjes voorlopig nog binnen de perken houden, maar ik worstel al een tijdje met de cijfers die 's morgens vroeg op de weegschaal verschijnen. 's Avonds begin ik er niet aan, of ik lig de hele nacht te woelen. Mijn bibliotheek is ondertussen de trotse (als je het zo mag noemen) eigenaar van enkele dieetboeken, al komen komen ze literair gezien niet tot aan de enkels van Willem Elsschot, laat staan dat ze de cijfers op de weegschaal doen zakken. Maar ik sta daar dus op de weegschaal en alles wat er op het display verschijnt is het woord error. Tot driemaal toe. “Voilà, het is zover”, zeg ik. “De weegschaal is kapot. Ze kan het niet aan.” Onze huisdokter, die ons zeer genegen is, krijgt de slappe lach. Net als mijn vrouw. Zelf begin ik ook te schuddebuiken van het lachen. Afijn, u kan er zich iets bij voorstellen. Voor onze dokter zit er niets anders op dan in het kabinet een andere grote weegschaal tevoorschijn te toveren die de cijfers wel kan verdragen. Het is er eentje op wieltjes. Ik kan me de blikken van de andere personen in de wachtzaal al voor de geest halen terwijl ze de grinnikende dokter met de weegschaal op wieltjes zien voorbij komen. Terwijl ik daar dus sta, valt me het zinnetje van Elsschot te binnen. “Weemoedigheid die niemand kan verklaren.” Hier gaan we nog ooit mee lachen, dacht ik. Op de een of andere manier werd ik er zelfs wat weemoedig van. Verklaren kan ik het niet. Maar dat moetwellicht ook niet.

Rudi Lavreysen
2 0

Gele limonade en spa bruis

“Thuis hadden we vroeger alleen gele limonade en spa bruis. En tafelbier. Cola kwam pas later. Toen we erover bleven zagen.” Ik vertelde het thuis aan mijn vrouw nadat ik van de drankenhandel terugkwam. Ze had me gevraagd om enkele flesjes Perrier mee te brengen. Maar ik kon ze niet vinden en ik was al enkele keren op goed geluk met een lege winkelkar de winkel rondgereden. Zoals een wielertoerist die de weg kwijt is, want ik kon niet meer op de naam van het Franse bruiswater komen. Voor de man aan de kassa was het duidelijk dat ik niet vond wat ik zocht. “Wat zoekt ge?”, vroeg hij toen ik er opnieuw passeerde. “Tja, het klinkt onnozel, maar ik kan niet op de naam komen van hetgeen ik moet meebrengen”, zei ik. “Het is iets Frans.” Man, veel onnozeler kan je het niet zeggen, besefte ik meteen. Iets Frans. “Frans bier? Of Franse wijn?” “Nee, Frans water. Sorry, dat had ik niet gezegd.” “Ah, Evian natuurlijk”, zei de man met kennis van zaken, maar dat was het niet. “Het zijn groene flesjes. Bolvormige flesjes.” “Ah, Perrier. Nee sorry, dat hebben we niet”, zei de man. “Maar lust ge dan geen spa bruis?”, vroeg hij meteen daarop. “Jawel, maar het is niet voor mezelf. Perrier is best lekker.” Het was bijna een vraag zoals naar een kind dat zijn groenten niet opeet. “Denk je dat snoep gezonder is?” In de supermarkt hadden ze het Franse bruiswater gelukkig wel, zodat ik het gevraagde bij me had. Ik vertelde mijn vrouw het hele verhaal. Gevolgd door “thuis hadden we vroeger alleen gele limonade en spa bruis. En tafelbier. Cola kwam pas later. Toen we erover bleven zagen.” Het werd bovendien allemaal aan huis geleverd door de brouwer, maar dat zei ik niet.

Rudi Lavreysen
36 1

Dutroux telde tien knikkers

  Dutroux. Dat is zijn familienaam. Prudence zegt dat het beter is om niet altijd helemaal de waarheid te schrijven, om namen te veranderen in mijn memoires. Memoires? zei ik haar. Het is zoals hier, maar nog veel erger. Hier maakt men soep met de groenten van gisteren, maar ík eet elke dag pap van het fruit, van de groentes van mijn ganse leven. Het is een mixpot van rabarber, van zurkel, van citroenschimmel en peulen van de gaspeldoorn. Ik herbeleef alles elke dag. Telkens weer die wrange smaak, diezelfde brei op mijn kranke maag. Alsof ik zo tegen iemand zou kunnen spreken. Tegen Katja kon dat wel. Ja en dat mocht, in onmenselijke brieven, in nachtelijk gefluister, in pleidooien voor de lieve waanzin, want Katja is anders. Katja is een een zwaluw die mij steeds verrast in de vlucht, die geen rare ogen trekt als ik over toppen van verbeelding scheer. Ik zie het zo voor me, ook hoe haar lippen zouden zeggen: Braun is een merk van mixers, Eva en Von de voornamen van mijn tepeltjes. Verminken mag je wortelen, als de puree maar heel blijft. Zoiets. Ja. Heerlijke quatsch die niet helemaal onzin is, dat kon Katja verzinnen, maar ik heb nu enkel nog haar echo, die mij soms iets nieuws probeert te roepen, dat wel. En ik heb ook Prudence. Dat is waar. Zij is echt. Zij is een kat uit Echternach. Zij komt elke dag, terwijl Katja niet meer is.  Niet uit Echternach, maar uit Lapscheure, zou de enige repliek zijn van Prudence. Ze geraakt lang niet zo dicht bij mijn ziel als Katja, maar dat is niet erg. Ik heb haar graag. Heel zeker. Het is dus 'Tanguy Dutroux' geworden. Doe het voor de familie van de betrokkene, had Prudence gezegd en ze klonk zo serieus als journalisten bij een boer getroffen door de bliksem, vuur heeftt alle kippen opgegeten, droogte tart de rode kolen en misschien zit er zelfs mond- en klauwzeer in de stal. Daarenboven, zal iemand ooit mijn hanenpoten lezen en... de familie van de betrokkene? Dorian is in 2016 tegen een vrachtwagen geknald en verder heeft Tanguy enkel nog een oudere zus, in Veilige Have, waar ze danig dementeert. Ik zwijg en neem het aan van Prudence, het potje pillen. Zorg gewoon dat je geen last krijgt, zegt ze nog en weg rijdt ze met haar karretje. Vandaag geef ik mijn medicamenten aan een ooievaar. De zwaluwen zijn weg. De ooievaar zit in het open raam en ik voed hem wit van brood. Gekneed, in een bolletje. Binnenin beterschapspillen voor een jankende baby in een land zonder melk en zonder heuning. Het raam sluit ik weer. Tegen het springen. Niemand hoeft te weten hoe hoog ik woon, noch hoe ik hier ben terechtgekomen in deze Petteflet en die Tanguy Dutroux, dat amalgaam van smeer, toorn en geweld, ik heb hem leren kennen in 2009. Dat was een jaar van crisis. Zo heet dat als bedragen op rekeningen schommelen, als sommigen weer thuis zitten en het raar vinden dat ze niet meer moeten meedraaien in die mallemolen. Crisis was het dus en Tanguy had zijn poten weer niet kunnen thuishouden. Donkerroze, blauw, paars en geel. Dat is de volgorde van de kleuren van zijn handafdrukken. Een taakstraf, dat had Meneer de Rechter hem opgelegd, want den bak zit te vol en dan mogen ze gaan helpen in een kringwinkeltje. Terwijl wij syndroompiraten eerst over snot en van alles gesprekken moeten voeren met Jan, Piet en Snol om daar als vrijwillige aan de slag te kunnen, komt dat ongedierte, komen die taakstraffers gewoon binnen op een ochtend. Ze krijgen koffie. We zijn vriendelijk. Ze krijgen nieuwe veiligheidsschoenen. We geven ze een versbedrukt t-shirt om een vuil hart te verbergen. We lachen zelfs naar hen. Ik heb met Tanguy op die vrijdag eind 2009 speelgoed gesorteerd. We hebben plastieken autootjes gewassen, knikkers per tien in zakjes gestoken, er een prijsetiketje opgeplakt. Hij zuchtte af en toe, schudde zich de schedel als een walrus en op een gegeven moment vroeg hij me of het waar was. Ja, zo antwoordde ik, wij leggen hier elke puzzel die binnenkomt, om te controleren of hij compleet is! En wat mankeert er aan Ú? vroeg mijn stoute mond, waarom bent Ú hier? Om knikkers in zakjes te steken, had hij geantwoord en om kwart voor vijf is Katja gekomen, om hem af te halen, niet met haar Méhari, maar met de Lexus van Tanguy. Dorian - hij moet toen acht geweest zijn - liep in haar zog, hij ging naar de boekenafdeling, begon in de Snoecks van 1981 te bladeren. Katja schudde druppels uit een hoofd met natte haren, zette een zonnebril goed. Het was nochtans een Lexus met een dak, maar het regende als doorzeefde zwembaden. Meneer Dutroux is snel met haar meegegaan, of beter, hij maande haar aan om snel te vertrekken en Dorian kreeg van hem een veeg over het achterhoofd. Veel kwaads staat er nochtans niet in de Snoecks van 1981. Op de cover lijkt een tengere vrouw een gat te willen krabben in een woestijnrots. Ze is naakt. Ze draagt geen zonnebril. Wel een hoed.     uit de reeks 'Residu'

Bernd Vanderbilt
5 1