Zoeken

Vrouwenlichaam

Voor het eerst sinds lang zit ik voor de spiegel. Naakt. Misschien heb ik het zelfs nog nooit zo bewust gedaan, naar mezelf kijken. Hiervoor koos ik niet de spiegel in de badkamer, die baadt in het harde witte licht. Het is het exemplaar in de slaapkamer geworden, gericht op het bed. In de kamer hangt een zachtgeel licht dat enkel in de herfst lijkt te bestaan. Ik bekijk mijn spiegelbeeld. Met mijn vingers strijk ik een haarlok glad. Er kleeft een zweem van uitdeinend genot aan mijn bewegingen. Loom strek ik me uit. Armen in de lucht, holle rug. Mijn borsten tonen zich trots. Ik kijk naar hun naïeve weerloosheid. In hun vorm ontluiken de vele herinneringen. De ruwe huid van een zogende moeder. Kleine vingers die over mijn vel krassen, op zoek naar melk. Een tong die over mijn tepel strijkt en de siddering die naar mijn onderrug trekt. Een hand die mijn volledige borst omvat. Ik zie een lichaam in overgave. Ik ken geen andere taal.Ik laat mijn armen zakken. Ik volg de lijn van mijn buik, mijn flanken, tot aan mijn heupen. Ik hou halt bij het plekje in mijn zij dat bij de minste aanraking een deining in mijn lijf veroorzaakt. Het punt waar het lichaam mijn genot verraadt. Ik probeer het bij mezelf. De kleine ontlading doet me lachen. Ik laat mijn hand even liggen. Ergens komt het zachte stemmetje opzetten. Dat ik misschien wat teveel vrouw ben. Frivool.Een hand gaat naar mijn dij. De huid voelt zacht en weerloos maar de spieren eronder staan strak. Ik merk de kleine striemen op die zich als gouden stroompjes hebben afgetekend. Ook op mijn onderbuik contrasteren ze met de rozige huid. Ik zucht. Ik haatte ze. En soms doe ik dat nog steeds. En wat ik mis ik soms mijn linea nigra, de fijne donkere lijn die op mijn buik liep toen ik een kind droeg. Elke dag na de bevalling ging er een stukje van verloren, en zo raakte ik mezelf kwijt. Tot nu. Ik kijk naar mijn eigen intieme aanrakingen. Het voelt alsof iemand anders mijn huid verkent, een vrouw die ik in lange tijd niet meer heb gezien maar er altijd wel was. Ze nodigt me opnieuw uit. Ze is wijzer. Een tikkeltje weerbarstig. Ik voel de opwinding, niet aangewakkerd door de begeerte van iemand buiten mezelf, maar omdat ik mezelf opnieuw durf te ontmoeten.Het duurt maar een paar seconden maar ik zie mezelf als een vrouw, ontdaan van schaamte, ontdaan van alle onnatuurlijke eisen die ik moet vervullen. Ik zie een lichaam dat rust in vanzelfsprekende lust. Dat geeft maar ook zo graag ontvangt, los van elk oordeel. Een vrouw die zonder aarzelen vraagt naar wat haar toekomt. Ik sta op en begin me aan te kleden. Het licht omvat mijn rondingen: de volle dijen, de ronde onderbuik, de misschien ietwat hangende borsten. Ik kijk naar de vrouw in de spiegel en probeer haar beeld te vatten. Niet om haar te verbeteren, niet om haar te verbergen, maar om haar te onthouden zoals ze is.   

Jolien Van de Velde
59 1

Wachtgedachten

We moeten rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan. Dat is het leven.  Ik begon deze doordeweekse dag zoals altijd om zes uur stipt met opstaan. Daarna aankleden, plassen, handjes wassen, tanden poetsen, vaatwasser leegmaken en tafel dekken. Normaal gesproken biedt dat vaste patroon rust en veiligheid. Vandaag even niet. Ik ben een ietwat wild en tegelijkertijd log doch gedisciplineerd gewoontedier met een imposant reukorgaan, noem me een routineushoorn. Als mens meer de veiligheidsagent van de traditiepolitie. Plichtsbewust tot en met. Op tien à twaalf minuten zijn alle bovenvermelde klusjes geklaard, loopt alles op wieltjes en zitten mijn gedachten op het juiste spoor. 's Morgens ben ik een sneltrein, 's avonds een gezellige boemel, liefst met een nachtmutsje. Eerste halte is steeds de ontbijttafel. Zenmoment. Normaliter slurp ik dan rustig een halve liter koffie en eet ik twee boterhammen met chocolade van Côte d'Or (praliné, puur). Een half reepje, waarvan ik tijdens het broodknabbelen profijtig en (voor mijn doen) behendig kleine stukjes afsnijd. Het afsnijden voelde vanochtend anders dan anders. Een buikgevoel. Vandaag verliep het eetgedeelte sowieso te snel. Omdat ik wist wat er op het programma stond. Die nachtmerrie deed er ook geen goed aan, die waarin ik door vier mannen werd overmeesterd, vastgebonden op een brancard en meegenomen in een soort ambulance met tralies. In bed had ik zo liggen strijden en woelen dat de dekens als een dwangbuis rond me gedraaid waren. Ik leek wel een worstenbroodje. Wachten is niet mijn ding. Toch beschouw ik mezelf als een van de meest geduldige mensen die ik ken. Waarschijnlijk is het de negatieve bijklank van het woord zelf. Zo passief. Wachten is een werkwoord waar je lui van wordt. Alsof je alles op z'n beloop laat en te vadsig bent om je leven zelf in handen te nemen.  Sommige mensen hier aanwezig lijken het helemaal niet erg te vinden en zien er nog enigszins hoopvol uit. Ze wachten op beterschap. Wat hebben ze? Wat verwachten ze? Die gelige heer met het gekke snorretje heeft leverproblemen en die redelijk knappe blondine komt waarschijnlijk voor een buikwandcorrectie. Een paar jaar geleden was ze volgens mij wat zwaarder. Ik meen dat te zien aan haar nek, die op een of andere gekke manier niet helemaal in overeenstemming lijkt met de rest van haar lichaam.  Anderen sukkelen met darmen, milt, pancreas of galblaas. Het belet hen niet om druk op hun smartphone te tokkelen, tikken, kijken of vegen. Alsof dat ding het enige is dat telt. Ik mag er niet aan denken wat ze allemaal mankeren of wat er schort. Een schort ja, binnenkort dragen ze er allemaal eentje, als ze op de operatietafel gezwierd worden.  Ik voel medelijden. Een beetje met mezelf, maar vooral met de anderen hier in deze akelig stille wachtzaal. 't Is weer een buikgevoel, maar die oude meneer daar in het hoekje links, naast die bezorgde mevrouw, ziet er grauw, grijs en vermoeid uit. Alsof hij stilletjes wacht op de dood. Hij kijkt in mijn richting, dwars door me heen. Een ietsiepietsie griezelig dit. Ik wend mijn ogen af, draai m'n hoofd even naar de andere kant en kijk daarna nog een keer. Nu zijn die zielloze ogen plots gesloten. De mevrouw, waarschijnlijk de liefde van zijn leven, slaat heel even in paniek. Is er een dokter in de zaal? Een zinnetje dat me telkens te binnen schiet. Ongeveer om het kwartier is het effectief zo. Twee seconden ongeveer, om een nieuw slachtoffer te komen ophalen. Zoals nu. De blondine. Goede keuze. Als ik zelf dokter was, zou ik haar ook meenemen. En weer wachten. Vijfenzeventig minuten al. En weer die stilte. Doodbeschaamd hoor ik hoe mijn buik met de nodige decibels de aandacht trekt. Als een op volle toeren draaiende mortelmolen op een lege bouwwerf. Hier is het veel affrontelijker. Alsof ik té gezond ben. Wie kan er nu aan eten denken in deze omstandigheden? Ik zie hoe ze het denken, al is dat dus een misvatting van jewelste. Het allerlaatste wat ik heb is honger. 't Zijn mijn darmen die graag zingen terwijl ze mijn veel te vlug verorberde ontbijt verteren. Momenteel komt dat door de stress. Ik ken mezelf. Mijn vrouw kent me ook. Ze lacht ermee. Ik vind het rustgevend als ze lacht. Daarom probeer ik, ondanks alles, af en toe wat humor te brengen. Zo vroeg ik, toen we onderweg waren naar deze wachtzaal en het bordje zagen met 'Abdominale geneeskunde - wachtzaal' waarom ze in godsnaam net hier een afspraak gemaakt had, op deze afdeling. Waarom moest het per se bij 'Abominabele geneeskunde' zijn? Waarom niet naar bekwame dokters gaan? Onze beurt. Eindelijk, zou je denken na bijna anderhalf uur wachten, maar voor mij komt het alsnog te snel. Slecht nieuws voel je van ver aankomen. Dit verkennend gesprek met de chirurg gaat over de maagpijnen die mijn vrouw lijdt, de reflux, de dumpings. Verkennend? Alsof hij nog moet zoeken waar het probleem zit. Dat blijkt gelukkig niet zo te zijn, na alle voorgaande onderzoeken. Ze heeft een nutteloos aanhangsel aan haar maag en dat moet verwijderd worden. Als ik het goed begrijp, tijdens een kijkoperatie.  Ik hoor alleen 'keikop'. Waarschijnlijk omdat ik het bén. En omdat ik niks wil horen over een operatie. Ik gruwel van het idee dat mijn vrouw of een van de kinderen 'onder het mes moet'. Die uitdrukking alleen al. Achteraf, wandelend op weg naar de parking, ben ik mijn humor even kwijt. Ik heb het gevoel dat mijn vrouw, die nota bene net te horen heeft gekregen dat ze binnenkort naar de slachtbank moet, mij meer mentaal ondersteunt dan ik haar. Haar woorden hebben iets troostends. Mijn bezorgdheid lacht ze weg.  Wat heeft ze momenteel aan mij? Misschien ben ik zelf wel een nutteloos aanhangsel. Eentje dat dringend weggenomen moet worden. Dat verklaart meteen die nachtmerrie.  Nee. Ik wil het niet. Tijd voor een grap. Of ze die kent van die pornoacteur die naar huis belt om te zeggen dat hij later zal zijn omdat hij moet overwerken. 'Maakt niet uit,' zegt zijn vrouw, 'het eten zal thuis staan als je klaarkomt.' Zoals gewoonlijk lach ik zelf het hardst. Tot ik besef dat ik, kok van dienst zijnde, nog geen eten klaar zal hebben als we thuiskomen. 'Dat is kok, traditioneel geschreven, niet met c-o-c-k,' voeg ik er nog overbodiger dan een nutteloos aanhangsel aan toe. Alleszins geen worstenbroodjes. Ach, ik verzin wel wat. Wat er ook gebeurt, altijd blijven lachen. Mijn levensmotto, geïnspireerd door de grote Nederlandse filosoof Bas van Toor, oftewel Bassie. Ook een clown.  

Danny Vandenberk
0 0

Zeeman

Bij het ruimen van oud papier stootte ik op prentkaarten van John en Ria. Ze waren onze vroegere buren. Halftijds, want ze leefden de helft van het jaar op een woonboot. Wij hielden dan aan hun huisje een oogje in het zeil, om het met scheepstermen te stellen. In hun woonkamer hingen visnetten aan het plafond waarin plastic krabben en zeesterren zaten gevangen. Soms stuurden ze, om hun dankbaarheid te tonen, vriendelijke groeten diep vanuit Nederlands overstromingsgebied. In een klein, onleesbaar handschrift dat vaak bibberend was geschreven, afhankelijk van de deining, gaven ze daarbij een kleine samenvatting van hun avonturen. ’s Avonds bij een mok zwarte koffie, aangelengd met iets sterkers, kon vooral John vertellen over het avontuurlijke leven op het water. Zo waren ze ooit op een plaats waar de dag nadien een allesvernietigende windhoos overtrok. John wist als geen ander dat de waarheid een goed verhaal niet in de weg hoeft te staan. “Schippers hadden gezien hoe losliggende kano’s door de lucht draaiden. Het leek een onoverwinnelijk zeemonster”, hoor ik hem nog vertellen. Gehuld in een zeemansbaard en een gestreepte schipperstrui zat hij aan onze keukentafel als iemand die de zeven wereldzeeën had bedwongen. Zijn onderarm vertoonde een anker waarrond zich een zeemeermin had gekronkeld. In haar gezicht meende ik Ria te herkennen, maar ik heb nooit om bevestiging durven vragen. Ze leek me toch meer iemand die stiekem hoopte dat de woonboot eens zou zinken, zodat ze eindelijk eens samen rustig aan land zouden kunnen blijven. Jaren geleden voeren ze voor de laatste keer uit. John sloeg overboord en werd geveld door zeewater op de longen. Een waardige zeemansdood, vond hijzelf. Ria mocht zijn assen uitstrooien over het kanaal. Tegen de wind in. Pas bij thuiskomst durfden we John uit onze kleren slaan.

Pelgrims
0 0

Gusta, mijn innerlijke bejaarde

Ik heb deze week op MyPension gekeken. Er was een tijd dat ik op het internet zocht naar goedkope vliegtickets, nieuwe schoenen of de openingsuren van een café. Tegenwoordig zoek ik op wanneer ik officieel mag stoppen met werken. Achttien jaar. Ik mag de cultuur nog achttien jaar dienen. Ik heb het drie keer opnieuw berekend. Alsof de overheid zich bij de vierde poging zou bedenken en zeggen: 'Allez madammeke, voor u maken we een uitzondering.' Nu moet ik eerlijk zijn. Ik vind dat helemaal geen ramp. Ik doe mijn werk graag. Heel graag zelfs. Ik hou van theaterzalen, van artiesten met wilde plannen, van kinderen die met open mond naar een voorstelling kijken en van het zoeken naar dat ene bijzondere verhaal dat een publiek kan raken. Achttien jaar nieuwe ideeën, ontmoetingen en voorstellingen? Ik zie dat eigenlijk wel zitten. Tegen dat ik met pensioen mag, zijn de kleuters waarvoor ik vandaag voorstellingen programmeer volwassen. Sommigen zullen getrouwd zijn, anderen gescheiden en een paar zullen vermoedelijk zelf al een burn-out achter de rug hebben. En ik zal nog altijd in een donkere theaterzaal zitten, naast een schooljuf, te beoordelen of een voorstelling over een verdwaalde sok geschikt is voor kinderen vanaf vier jaar. Het probleem is dus niet mijn werk. Het probleem is dat er sinds enige tijd een bejaard vrouwtje in mij woont. Haar naam is Gusta. En zij ziet die achttien jaar helemaal niet zitten. Ik weet niet wanneer ze is ingetrokken. Ze heeft zich niet aangemeld, geen huurwaarborg betaald,m aar ze is er. En ze begint zich behoorlijk te moeien. Ze draagt een cardigan, ook in augustus. Ze heeft altijd een zakdoek bij zich, vindt dat mensen tegenwoordig veel te weinig dank u zeggen en heeft last van haar heup. Vooral wanneer we ergens naartoe moeten waar ze geen zin in heeft. Ze eet uitsluitend koekjes van Delacre. Geen huismerken, geen droge speculaas uit een plastic verpakking en zeker geen van die moderne koekjes met quinoa of zeewier. Een goed koekje moet naar boter smaken en bij voorkeur uit een blikken doos komen. Gusta wordt oprecht gelukkig van een afgelaste afspraak. Wanneer iemand mij een berichtje stuurt met 'Sorry, het zal voor een andere keer zijn', antwoord ik dat het ontzettend jammer is. Dat we snel iets nieuws moeten plannen. Ondertussen staat mijn innerlijke bejaarde al in de gang met mijn pantoffels. 'Ziezo', zegt ze. 'Dat is ook weer geregeld.' Ze heeft ook mijn avondleven grondig gereorganiseerd. Vroeger begon een geslaagde avond om tien uur. Tegenwoordig vind ik halfnegen een bijzonder aantrekkelijk uur om horizontaal te gaan. Met een boek, een dekentje en de geruststellende gedachte dat niemand nog iets van mij verwacht. Om kwart over acht begint ze al. 'Ge moet morgen weer vroeg op.' 'Ja, maar het is nog maar kwart over acht.' 'En dan? Ge kunt toch al uw pyjama aandoen?' Ze heeft een uitgesproken mening over tocht, lawaai, de prijs van koffie op een terras en mensen die na negen uur nog telefoneren. 'Wie belt er nu nog op dit uur? Is er iemand dood?' Ze houdt van soep, propere lakens, een goed gevulde diepvries en mensen die op tijd komen, maar vooral op tijd weer vertrekken. Ze spaart plastic potjes waar ooit iets anders in gezeten heeft en vindt het zonde om een elastiekje weg te gooien. Je weet nooit wanneer je er eentje nodig hebt. En ze heeft het niet zo begrepen op mijn beroepskeuze. 'Jeugdprogrammator', zucht ze. 'Kon ge niet iets rustigers kiezen?' Want kinderkunsten, dat is tegenwoordig geen eenvoudige zaak. Er wordt gedanst, gezongen, geëxperimenteerd en gefilosofeerd. Er zijn voorstellingen over identiteit, klimaat, verlies en de grote vragen van het bestaan. Soms zonder woorden, soms zonder decor en af en toe zonder dat ik precies weet wat ik gezien heb. Ik vind dat boeiend. Die eindeloze verbeelding, die durf om kinderen ernstig te nemen en hen niet alleen te geven wat ze al kennen. Ik kan daar oprecht enthousiast van worden. Mijn innerlijke bejaarde begrijpt er niets van. 'Waarom kunnen die kinderen niet gewoon naar een schoon vertoningske van Roodkapje kijken?' Ze bedoelt de ouderwetse versie. Met een rood kapje, een wolf die duidelijk een wolf is en een grootmoeder die gewoon in bed ligt. Niet een multidisciplinaire interpretatie waarin de wolf symbool staat voor de klimaatcrisis en Roodkapje op zoek gaat naar haar genderidentiteit. 'En op het einde komt de jager', zegt ze. 'Dat is toch schoon? Iedereen content.' Ik probeer haar uit te leggen dat kinderkunsten veel meer kunnen zijn. Dat kinderen recht hebben op verwondering, experiment en artistieke uitdaging. 'Ja, ja', zegt ze. 'Maar moet dat altijd zo donker zijn? En waarom fluisteren die acteurs zo?' Ik zie het al voor me. Over tien jaar ontvang ik een jonge theatermaker die mij enthousiast vertelt over een experimentele voorstelling waarin dans, technologie en artificiële intelligentie samensmelten tot een nieuwe theatrale taal. Ik zal enthousiast luisteren, vragen stellen en meteen beginnen nadenken over de mogelijkheden. En ergens achter in mijn hoofd zal zij haar keel schrapen. 'Vraag eens of er stoelen zijn.' 'Dat is mijn heup', zegt ze dan. 'Ge moet daar rekening mee houden.' Gusta wil ook weten of er tijdens de vergadering koffiekoeken zullen zijn. En of het lang gaat duren. En of we niet gewoon kunnen beslissen wat we vorige keer ook al beslist hebben. Achttien jaar. Ik heb het tabblad van MyPension uiteindelijk gesloten. Mijn innerlijke bejaarde zuchtte diep. 'Nog achttien jaar. Dat is toch niet normaal.' Ik probeerde haar gerust te stellen. Dat we nog zoveel mooie dingen zouden doen. Dat er nog zoveel te ontdekken viel. Dat ik eigenlijk helemaal niet zat te wachten op mijn pensioen. Ze keek me aan alsof ik haar net had voorgesteld om de Mont Ventoux op te fietsen. 'Ge zijt niet goed wijs.' Ze heeft ondertussen besloten om alvast met pensioen te gaan. Ze vindt dat ze haar deel wel gedaan heeft en dat het tijd wordt om een beetje van het leven te genieten. Ik mag blijven werken. Dat lijkt me een prima regeling. Ze heeft wel beloofd om af en toe mee te komen naar een jeugdvoorstelling. Op voorwaarde dat er stoelen zijn, een pauze en dat het niet te laat gedaan is. En ze wil haar eigen koekjes meebrengen. Van Delacre. Ik heb haar gezegd dat ze in de theaterzaal niet mag eten. Ze spreekt al drie dagen niet meer tegen mij. Heerlijk rustig. Misschien moet ik haar toch wat vaker meenemen.

Katrien Daniels
69 3